Chủ Nhật, 17 tháng 12, 2017

MÙA ĐÔNG, MẮM TÉP…




Vào sống ở phương Nam, mỗi khi mùa đông về là thổn thức nhớ, thèm cái lạnh gắn với suốt tuổi thơ của mình. Nhớ đủ thứ, nhớ nhất là cái lạnh. Tôi vẫn có thói quen cố gắng, mỗi cuối năm lại vù ra Hà Nội một chuyến, rồi chọn một tỉnh nào đấy, về chơi, đi trong căm căm gió bấc, trong tơi bời mây xám, trong mưa phùn, trong hùm hụp áo đơn áo kép, mà xuýt xoa, mà co ro, nhưng mà vẫn ấm áp, vẫn sướng, vì mình thỏa cái ước mơ rất… bần cố nông là sống lại ký ức một thời.

Lần này, sau một cơn “đi rét” như thế, bạn đãi một chầu… mắm tép.

Thứ Sáu, 15 tháng 12, 2017

VÀI KỶ NIỆM NHỎ

Hôm nay ở Hà Nội, báo Văn Hóa kỷ niệm 60 năm, già cmnr dù TBT là một nữ nhi trẻ và xinh đẹp. Nhà cháu có vài kỷ niệm với báo, bèn ngồi nhà vóng ra...

Tất nhiên, bài này là viết cho số báo kỷ niệm ngày lên lão ấy nên vẫn phải trịnh trọng chút không thì nó đếch dám in, he he...

Thứ Năm, 14 tháng 12, 2017

“XE THƠ” SÀI GÒN LONG AN


Lần đầu tiên tôi xuống Long An cũng là xuất phát từ trại sáng tác Vũng Tàu. Phi xe đò lên Biên Hòa, ngủ ở nhà nhà văn Nguyễn Đức Thọ, khi ấy còn rất trẻ khỏe, chừng mươi năm sau anh mất vì ung thư. Từ Biên Hòa tôi và Thọ đi xe máy, 4 ngày qua 7 tỉnh. Các tỉnh miền Tây rất gần nhau, tỉnh này cách tỉnh kia chỉ vài chục cây số, nên chuyện 4 ngày qua 7 tỉnh cũng là bình thường. Cái không bình thường là chúng tôi đã... vượt qua những trận rượu hết mình của bạn bè chờ sẵn để... trở về an toàn.

Thứ Tư, 13 tháng 12, 2017

HUẾ CHIỀU




Có một Huế chiều trong tâm thức Huế. Trong tôi nữa.

Đấy là một chiều vàng loang, nắng mưng mưng nửa thấp thỏm nửa tự tại, mấy đứa sinh viên chúng tôi đổ bộ lên Thiên An. Đến giờ tôi vẫn còn giữ nguyên cái cảm giác thiên thần lúc ấy. Đẹp quá. Chiều mỏng như tơ, lũ sinh viên văn khoa mơ mộng, bụng lép kẹp, vẫn sợ quá giờ ăn về ký túc xá thì sẽ hết cơm, nhưng vẫn nấn ná để tận hưởng hết cái cảm giác chiều đang giăng màn trước mặt. Sậm dần, những lá thông bết gió chùng chình như không muốn làm kinh động cái thảm lá thông chúng tôi đang ngồi, nên cứ dùng dằng dang dở. Cũng là lá thông, thông nằm dưới đất thành thảm thì im lặng đến nhẫn nại, thông đang rơi lại xốn xang như bài hoan ca vừa dứt. Hình như có hai đứa rụt rè im lặng nắm tay nhau, kín đáo lắm, như vô tình đụng rồi tần ngần lưu lại. Biết nhưng lơ, dù thấy tim mình tự nhiên đập to khác thường…

Thứ Hai, 11 tháng 12, 2017

TIẾN THOÁI LƯỠNG NAN




Trong quá trình đấu tranh phê và tự phê của ta hiện nay có một hiện tượng như thế này, ấy là nếu đấu tranh hăng quá, nhất là cấp phó đấu tranh với cấp trưởng, rất dễ bị quy là mất đoàn kết nội bộ, phe cánh, thậm chí là giành ghế, là lật đổ. Nhưng nếu để “đoàn kết nội bộ” thì lại thành người thủ tiêu đấu tranh, thành đồng lõa, thành có tư tưởng hữu khuynh.

Đằng nào cũng nguy, cũng khó xử, nên cuối cùng chọn cách im lặng, giữ tròn vai, giữ tiết tháo, giữ trong sạch cho mình.

Thứ Sáu, 8 tháng 12, 2017

TỪ LỄ HỘI DÃ QUỲ CHƯ ĐĂNG YA, NGHĨ VỀ THỜI CƠ DU LỊCH




Cuộc trò chuyện này diễn ra ngay khi lễ hội hoa dã quỳ Chư Đăng Ya vừa khai mạc xong. Tôi, một người từng rất yêu dã quỳ, viết nhiều về dã quỳ. Ông Đinh Vạn Dũng, chủ tịch hiệp hội du lịch Gia Lai, người có nhiều ý tưởng về du lịch, đắm đuối với những ý tưởng để đưa du lịch cất cánh xứng với tiềm năng của nó. Đêm Pleiku, trà nóng và trái tim cũng nóng...

Thứ Tư, 6 tháng 12, 2017

CŨNG PHẢI CHO DÂN MỘT QUYỀN LỰA CHỌN CHỨ?



Thực ra, dân, nhất là những người chạy xe, thừa hiểu vai trò và tác dụng của BOT trong sự phát triển của đất nước. Phải rạch ròi như thế để không đẩy dân về phe chống đối. Chủ trương BOT là một chủ trương lớn, hợp thời, hợp nhẽ và hợp quy luật. Nó đáp ứng nhu cầu đi lại, nhu cầu phát triển, thông thương, nhu cầu lựa chọn trong việc sử dụng dịch vụ. Kinh tế thị trường, sử dụng dịch vụ thì phải trả tiền, ai cũng hiểu như thế, trừ vài anh, dăm bảy anh, quen xài chùa, nhất là chùa của nhà nước. Số này không phải là dân, chắc chắn thế. Phải thế nào, cương vị ra làm sao mới có thể xài chùa được, còn lại cứ quy lát mà làm.

Thứ Ba, 5 tháng 12, 2017

VỀ TÂY SƠN THƯỢNG ĐẠO




Lâu lắm mới gặp lại nhà nghiên cứu Chăm Trần Kỳ Phương, mà lại gặp tại An Khê, cái thị xã nối 2 vùng biển và cao nguyên.

Thị xã An Khê như một nốt nhấn, trạm nghỉ trên trục Đông Tây gắn Quy Nhơn với các tỉnh Tây Nguyên. Tại đây vừa có một phát hiện chấn động về sự xuất hiện của loài người, ấy là chừng hơn 80 vạn năm trước, khu vực này đã có dấu vết con người. Phát hiện khảo cổ này khiến nhiều nghiên cứu trước đó về con người trên thế giới phải nhìn nhận lại, bản đồ xuất hiện loài người cũng phải vẽ lại.

Thứ Sáu, 1 tháng 12, 2017

VĨNH BIỆT CHỊ H'BEN




Khoảng năm 82 - 83 chi đó của thế kỷ trước, trong một đêm diễn của thầy trò nhạc viện Hà Nội tại Nhà văn hóa trung tâm, giờ là trụ sở của Nhà hát ca múa nhạc Đam San, nhạc sĩ Đinh Quang Hợp, giảng viên của trường, ra sân khấu giới thiệu một giọng ca nguyên là sinh viên nhạc viện, giờ đang công tác ở Gia Lai, một giọng ca theo nhạc sĩ Đinh Quang Hợp là khá đặc biệt, và học viện tự hào vì có sinh viên như thế này từng học tại trường. Người ông giới thiệu là bà H’ben, khi ấy đang là hiệu trưởng trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Tây Nguyên, trực thuộc Bộ Văn hóa Thông tin.

Thứ Bảy, 25 tháng 11, 2017

BÁN TỰ VI SƯ…




Dân tộc ta có truyền thống “tôn sư trọng đạo”. Thầy đứng thứ 2 trong xã hội. Quan niệm “quân sư phụ” dẫu là của Khổng Tử nhưng đã từ ngàn năm nay dân ta vẫn lấy đấy làm phương châm hành xử. Và quả thật, trong đời sống đã có những tấm gương thầy giáo lừng danh mà hầu như nhắc tới tên ai cũng biết. Đấy là Chu Văn An, thầy của các thầy với tấm gương tiết tháo và sự minh triết trong cả nghề và đời. Là Nguyễn Đình Chiểu “chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm/ Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”, là Lê Quý Đôn, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Thiếp vân vân. Và mới nhất, đám tang nhà giáo Văn Như Cương với rất đông người đưa, có nhiều người chưa hề học ông nhưng vẫn coi ông là thầy, nghe tin ông mất, dẫu ở rất xa cũng đã về viếng ông. Đám tang của ông có nước mắt và nụ cười, có xót xa đau đớn nhưng cũng đầy tự hào hãnh diện…

Thứ Ba, 21 tháng 11, 2017

HUẾ CHI LẠ, MẮC MỚ CHI MÀ BẮT PHẢI NHỚ




Cuối năm dương lịch vừa qua, lớp Văn K1 Đại học tổng hợp Huế chúng tôi họp mặt kỷ niệm 40 năm vào trường.

Chao ơi là đủ thứ chuyện dồn nén suốt 40 năm mới bật ra, mà xúc động, mà rưng rưng, mà hưng phấn, khiến những mái đầu bạc (vì không nhuộm), những mái đầu đen (dứt khoát là đã nhuộm) cứ ngúc ngắc liên tục, cứ nhấp nhổm liên tục. Có những nụ cười, tràng cười bất tận, và cả những khoảnh khắc ắng lặng. Có nước mắt rơi, có những vòng ôm như vừa qua… mười tám…

Thứ Bảy, 18 tháng 11, 2017

DÃ QUỲ, LỄ HỘI RỒI GÌ NỮA?...




Sáng nay đi ăn sáng, tôi gặp giám đốc sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Gia Lai trong quán phở. Anh cũng ăn sáng để đi công tác, chào nhau, anh níu tôi lại nói: Sắp có lễ hội hoa dã quỳ đấy, ông về chuẩn bị  ngâm mấy chục lít rượu đi rồi đón bạn bè khắp nơi về... ngắm hoa.
Chiều vừa họp báo vừa lướt báo thì thấy cái tin anh nói được cụ thể hóa thế này: trong ba ngày cuối tháng 11 này, sở Văn hóa Thể thao và Du lịch và huyện Chư Păh tỉnh Gia Lai sẽ phối hợp tổ chức lễ hội dã quỳ.

Thứ Năm, 16 tháng 11, 2017

BÃO LŨ, NĂM NÀO CŨNG... MỚI

BÃO LŨ, NĂM NÀO CŨNG... MỚI
Hầu như nước ta, vào những dịp này, năm nào cũng bị bão lũ tấn công. Không ít thì nhiều, năm nào cũng có thiệt hại. Vấn đề là, có vẻ như, hiện tượng này lặp lại theo chiều hướng đi lên, năm sau dữ dội hơn năm trước, thiệt hại lớn hơn năm trước.

Mấy hôm nay, miền Trung và Tây Nguyên lại cũng đang oằn mình trước sự tàn phá khủng khiếp của cơn bão số 12, có thể nói cơn bão đã đạt độ tàn khốc mà nó mang danh. Cho đến giờ, khi tôi ngồi gõ những dòng này, hơn 100 người đã chết và mất tích, còn thiệt hại thì... không thể tính đủ.

Thứ Tư, 15 tháng 11, 2017

NGÀN NĂM THƯƠNG NHỚ ĐẤT THĂNG LONG



Cách đây hơn nửa thế kỷ, vị tướng, nhà thơ, nhà văn hoá Huỳnh Văn Nghệ có 2 câu thơ làm quặn thắt nhiều thế hệ. Bao nhiêu giấy mực đã viết về nó và nó cứ mãi rưng rưng xanh cùng thời gian : Từ độ mang gươm đi mở cõi ngàn năm thương nhớ đất Thăng Long. Nó hay và làm xúc động nhiều người bởi lẽ nó đã nói hộ nỗi lòng của họ nỗi lòng đau đáu của những kẻ tha hương. Những cuộc tha hương đầy bi tráng đã để lại trong từng góc thẳm sâu nhất của từng con người những nỗi niềm thương nhớ cố hương mà bản chất con người vốn dĩ đã rất dồi dào lại được cộng thêm vào bởi hương sắc đất Việt. Chả thế ư mà bất cứ xó xỉnh nào trên trái đất này ta đều dễ dàng tìm thấy những đặc sản Việt Nam như một chia sẻ nỗi nhớ nhà: cốm phở nước mắm cà cuống áo dài nón trắng...

Thứ Ba, 14 tháng 11, 2017

THAM NHŨNG BIÊN CHẾ




Có một thứ, mà té ra, ngẫm sâu một chút, thì thấy nó cũng là một dạng tham nhũng rất kinh, rất khủng khiếp, chả khác gì, thậm chí là hơn, các loại tham nhũng tiền bạc vật chất khác.

Ấy là biên chế.

Thứ Sáu, 10 tháng 11, 2017

VỀ LẠI VŨNG TÀU



Lê Huy Mậu là nhân vật ở Vũng Tàu hay bị… săn đuổi. Ngoài việc ông đang là chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật ở đây thì ông còn là tác giả phần lời của ca khúc “Khúc hát sông quê” do ông Nguyễn Trọng Tạo phổ nhạc rất nhiều người biết và thích. Thế thì ông bị săn đuổi, bị… nhắm là đương nhiên. Mà ông lại xuề xòa, cái xuề xòa của người vừa là quê xứ Nghệ, vừa là của người tuổi đã… cao, nên nhiều khi vợ ông, một bà bác sĩ thú y cũng viết văn, vừa dặn xong thì ông đã quên ngay. Câu mà bà hay dặn nhất là, già rồi, ai nói gì, rủ gì thì cố phản kháng lại cái, chống lại cái, gọi nôm na là… phản biện. Ví dụ họ gọi mời anh Mậu ơi chiều nay mời anh giao lưu với bọn em tí, trong đoàn có mấy em chân rất dài, hát khúc hát sông quê rất hay, rất nức nở, rất mong được gặp anh, thì phải biết phản biện là, anh đang ở… Hà Nội, hoặc ít nhất anh đang ốm, anh đang họp. Đằng này, nghe chưa hết câu đã Dồi dồi dồi… Và rồi nếu có điện thoại phát, bất cứ lúc nào, là ông dồi dồi dồi thật.
---------------

Thứ Hai, 6 tháng 11, 2017

BỆNH VIỆN VÀ… ĐẤU TRƯỜNG




Cái tin anh chủ tịch phường Nguyễn Xuân Huân ở phường Trung Đô thành phố Vinh, Nghệ An, cầm ghế định... ngồi nữ bác sĩ Hoàng Thị Minh bị phạt hẳn... 300 ngàn và khiển trách khiến nhiều người bất ngờ. Có lấp liếm đến mấy, cãi lu loa đến mấy, chày cối đến mấy, xem cái đoạn anh hùng hổ và tự nhiên như ở… phường,  cầm cái ghế sấn sổ xông vào phòng cô bác sĩ khi cô ấy đã rút vào để trốn sau khi đã ăn mấy cái tát của một gã đàn ông to cao lừng lững, thì thấy rõ ràng là anh không thể... ngồi trong hoàn cảnh ấy, và anh cũng không hoàn toàn có ý định ngồi trong cái tư thế rất hừng hực, rất sẵn sàng phang ghế vào đầu người khác thế.

Thứ Năm, 2 tháng 11, 2017

NỖI NIỀM GIẢI...




Công luận và cả... tư luận đang sôi ào ào về cái giải thưởng hoa hậu đại dương mới “thành công” cách đây mấy hôm. Tôi thuộc phái phản đối việc đem ảnh cô hoa hậu trương lên trên báo, cả giấy và mạng. Trách chăng là trách những người lớn đã không đủ khả năng và cả sự tỉnh táo để cảnh tỉnh cô ấy, khuyên cô ấy lẽ đúng điều hơn khi bước chân vào chốn phù hoa ấy. Trách lớn hơn là trách ban giám khảo, vô tình hay cố ý đã biến cô gái mới lớn đầy khát vọng trở thành một nạn nhân của những cạm bẫy vô hình giăng mắc đầy trong cuộc đời này có tên là... giải.

Thứ Tư, 1 tháng 11, 2017

NHÌN TỪ KHẢI SILK… BẢN FULL



Hay mua rượu cũng thế, hết sức mù mờ, dù chai nào cũng có tem dán rất cẩn thận nhưng vẫn thấy đồn nhau, rằng ngay tem cũng bị giả. Vậy nên dân sành rượu giờ chỉ chọn loại rượu xách tay, không tem để uống, đồn nhau là loại này... thật nhất. Và nghe nói cũng đã có ngay loại xách tay không tem giả để phục vụ quý ông sành điệu thích uống rượu tây.
--------

Thứ Hai, 30 tháng 10, 2017

GIAO MÙA



Những cơn mưa cuối mùa như có vẻ ngập ngừng hơn nhưng lại cũng bất cần hơn. Nếu mưa đầu mùa ào ào nhưng bất chợt, để đỉnh điểm là những ngày, những tuần mưa dầm, thì mưa cuối mùa nó thắc thỏm như tiếc nuối mà lại như cho xong việc, như miễn cưỡng mà lại như bất cần. Mùa khô cũng thế, cái cuối mùa, cái giao mùa của nó cứ như mơ ngủ, chập chờn mộng du nhưng vẫn quyến luyến để mà giãi bày mà níu kéo, mà giải tỏa ẩn ức...