Thứ Năm, 23 tháng 3, 2017

TRIẾT LUẬN TRONG THƠ VĂN CÔNG HÙNG

Đây là bài viết chuyên đề để đăng tạp chí tính điểm trong luận văn thạc sĩ của cháu Trương Thị Tường Linh "Phong cách nghệ thuật thơ Văn Công Hùng". Mình là TBT tờ tạp chí Văn Nghệ Gia Lai nhưng có một nguyên tắc là không in thơ và bài viết về thơ của mình trên tờ báo mà mình làm TBT, nên ai làm luận văn về mình là chịu thiệt thòi, phải tự xoay xở. Tường Thi đã gửi bài này cho tạp chí Sông Hương và được in trong số đặc biệt, kỷ niệm 60 năm khoa Văn Đại học Huế. Như thế đến nay mình đã có 3 người làm luận văn thạc sĩ về thơ, một đã xong 3 năm trước, 2 đang thực hiện. Ngoài cái này thì còn một cái là Ngôn ngữ thơ VCH (không chính xác, nhớ nhòa nhòa thế, he he).

Xin đăng lại lên đây để ai quan tâm thì đọc...

Thứ Ba, 21 tháng 3, 2017

NHỮNG LẦN QUẢNG TRỊ



Sau đấy là cảm giác lạ lẫm, bởi khi vào Đông Hà, đêm, đèn điện sáng choang, nam nữ đi chơi từng đoàn. Hồi ấy miền Bắc còn rất thiếu thốn và khổ, phụ nữ chủ yếu mặc đồ sẫm màu, quần toàn màu đen hoặc xanh. Gặp phụ nữ Đông Hà mặc đồ bộ màu trắng hoặc sáng và mỏng đi chơi phố. Cái gã trai mới lớn là tôi quả là có những xao động “không hề nhẹ”. Chưa hết, còn cái dáng ngồi trên xe đạp mini nữa. Đang ở cái chỗ đi xe đạp gần như nằm bò trên xe (yên cao bằng ghi đông, mục đích là để giảm lực cản của gió khi đạp xe), gặp cái cảnh thảnh thơi yên thấp tụt hẳn xuống, ghi đông cao vỏng lên, cái dáng đạp xe nó mới nhàn nhã, sang trọng và quý phái làm sao?

Thứ Sáu, 17 tháng 3, 2017

CƠM CHAY TẢN MẠN…




Hầu như bây giờ không ngày nào ta không nghe tin có người chết hoặc sắp chết vì ung thư. Đang yên đang lành, phát hiện, mấy tháng sau là đi. Lặng lẽ hay ồn ào cũng là đi. Nhiều người chết vì ung thư lắm, đến mức có người sáng dậy cứ bàng hoàng: Bao giờ đến lượt mình? Và con người đành phải tự bảo vệ mình, bằng nhiều cách. Một trong những cách ấy là… ăn sạch. Bằng mọi cách để ăn sạch, hoặc được coi như là sạch.

Thứ Ba, 14 tháng 3, 2017

NHỮNG BÁO ĐỘNG VĂN HÓA…





Không hiểu từ đâu, cái tin ngày thần tài mà mua vàng thì sẽ mua may bán đắt cả năm, sẽ tấn tài tấn lộc cả năm… rộ lên, thế là ngày thần tài năm rồi, cả nước lên cơn... mua vàng. Nhìn hình ảnh người dân xếp hàng dằng dặc hàng mấy tiếng đồng hồ dưới mưa lạnh để mua vàng mà thấy vừa ái ngại vừa nể phục. Lục lại tài liệu thì thấy hình như cái ông thần tài này chả liên quan mấy đến nước ta. Nó là sự tích bên Tàu, và các ông chủ vàng ở Việt Nam đã rất khéo léo Việt hóa nó để thu lợi khổng lồ trong ngày này. Người ta tính cứ mua một cây vàng, tiền vừa đi vàng vừa lên tay đã lỗ ngay mấy trăm ngàn đến cả triệu bạc một lượng. Thế mà người ta vẫn hăm hở đi, có người xếp hàng từ 4 giờ sáng, chen lấn xô đẩy, cãi vã, cả chửi nhau nữa…

Thứ Năm, 9 tháng 3, 2017

KÝ ỨC VỈA HÈ



Vỉa hè, nó thân thương với từng người dân đô thị, thậm chí từng được nâng lên thành “Văn hóa vỉa hè”, rõ ràng đang có những vấn đề cần phải xử lý. Cảm xúc và quy phạm, ký ức và hiện tại, thói quen và nền nếp, pháp luật và a dua, mưu sinh và đời sống, một người và muôn người... đặt ra những vấn đề hết sức nghiêm túc, vừa khoa học vừa thấu tình đạt lý.


Và không chỉ vỉa hè, đô thị ta còn rất nhiều điều phải bàn tới, để nó là đô thị chứ không phải là cái làng được đánh số nhà, được trải nhựa. Lớn nhất, nó là ý thức thị dân của từng người sống ở đô thị. Nhưng thôi, trước hết, cứ từ cái vỉa hè cái đã…

Thứ Ba, 7 tháng 3, 2017

BA TRĂM SÁU LĂM NGÀY ĐỀU LÀ MÙNG TÁM THÁNG BA




Đã thành lệ, cứ sau tết là 14/2, lễ tình nhân. Sau lễ tình nhân là... mùng tám tháng ba.
Đây là ngày mà toàn thể phụ nữ Việt được nâng niu, trân trọng, thành giai thoại, thành ngụ ngôn, thành cả... biếm họa.

Đàn ông Việt, nếu không khẳng định 100% thì cũng phải... tuyệt đại đa số, nể phụ nữ, tôn trọng phụ nữ, nhiều ông nói quá lên là... sợ vợ. Tôi thấy họ nể, họ tôn trọng, họ sợ... cả năm chứ chả phải cần đến ngày tám tháng ba mới làm thế.

Thứ Bảy, 4 tháng 3, 2017

CHUYỆN NHẶT VỀ TRÀ…



Cái giống nghiện thì nghiện gì cũng khổ, cũng kích rích. Có đứa nghiện rượu, và không khí rượu. Cứ chiều là bồn chồn đi ra đi vào chờ… điện thoại. Không thấy ai gọi mình thì… mình gọi. Rồi cuối cùng là chơi trò cứ xông vào các quán nhậu, thấy thằng A đang ngồi thì giả vờ hỏi thằng B, thường thì sẽ được A bảo: Thôi ngồi đây luôn, tìm B làm gì, hoặc chí ít cũng được mời vài ly rồi mới đi… tìm tiếp… vậy mà rồi chiều nào cũng say bét nhè được.

Thứ Năm, 2 tháng 3, 2017

LAN MAN CHUYỆN NGƯỜI GIÀ




Làm báo, lâu nay cũng biết có ngày người già, nhưng quả là cũng chỉ lơ mơ thế. Nó cũng giống lúc khỏe như vâm thì chả nghĩ gì đến sức khỏe, cứ ăn cứ nhậu cứ chơi thỏa thích. Đến lúc một vài bộ phận có vấn đề, mà đúng là không thể không có vấn đề, có cái gì mà chạy hoài chạy hủy không rung không lắc không trệu trạo đâu, thì bắt đầu hốt hoảng, bắt đầu nghiêm túc nghĩ về sức khỏe, thưa dần các cuộc nhậu nhẹt, đàn đúm, tăng dần lên những cuộc đi bộ, đạp xe, dưỡng sinh, Yoga, suối nguồn tươi trẻ, các loại thực phẩm chắc năng...

Chủ Nhật, 26 tháng 2, 2017

BÁC SĨ LÀM GÌ TRONG BỆNH VIỆN?




Hỏi vớ vẩn. Bác sĩ chữa bệnh trong bệnh viện chứ làm gì?

Nhưng cũng nhiều cách chữa.

Có một thời rộ lên nạn... phong bì. Bác sĩ chỉ ra tay khi có... phong bì. Người không quen nhìn rất xốn mắt, nhưng vào bệnh viện vài ba ngày, quen ngay. Thậm chí nếu chưa thực hiện được “mỹ tục” đưa phòng bì cho bác sĩ (xin gọi chung đội ngũ nhân viên trong bệnh viện như thế) thì cứ thấy... thiêu thiếu một cái gì, thấy chưa an tâm, chưa tin tưởng trao thân mình cho bác sĩ.

Thứ Sáu, 24 tháng 2, 2017

RỬA VÀ THĂM...




Rửa nó có từ thời xưa. Xưa gọi là khao, khao làng, ăn khao. Nhưng nó chỉ lác đác, khi có việc trọng mới khao.

Thời bao cấp, đói khổ, sinh ra cái nạn rửa. Cái gì cũng kiếm cớ rửa, thực ra là một cách kiếm cớ nhậu, chính xác là bữa ăn tươi. Nó là từ việc khao chức, khi thành rửa thì nó rửa tuốt, từ quần áo mới đến giày mới tất mới, chứ xe mới nhà mới là đương nhiên. Nhà ai cân được con lợn, cũng thường lấy lại cái thủ, bộ lòng mời bà con đến rửa.

Thứ Năm, 16 tháng 2, 2017

CHẾT NO…




Nhà văn Nam Cao có một cái truyện ngắn rất xót mà cánh sinh viên thời đói chúng tôi lâu lâu được chén chùa ở đâu đấy một bữa thì đều nhắc nhau: Hôm nay được... “Một bữa no”. Hoặc thấy đứa nào phởn phơ vì vừa ăn no chúng tôi lại nháy nhau: Thằng kia rất... bà cái Tí.

Thứ Hai, 13 tháng 2, 2017

NHẶT NHẠNH CHUYỆN TẾT



Có một thực tế là trong xã hội hiện nay, số người giàu xổi rất nhiều, số người “tự nhiên bị dí ghế vào đít” kiểu như Trịnh Xuân Thanh, Vũ Quang Hải… cũng không ít. Và họ… hoang mang, thế là phải cầu thần thánh, để tin cái sự may mắn trời cho kia là sự thật, là hợp quy luật, là do “bà đỡ”. Hiện tượng này thấy rõ nhất ở các trường hợp, đại đa số các cán bộ đảng viên không theo phật, nhưng khi chết, thế nào cũng mời thầy chùa về cúng, tụng kinh ngày này qua ngày khác, thầy nói gì là thun thút nghe, kể cả những điều rất vô lý, dù trong xã hội thì đấy toàn là những ông to bà lớn, hét ra lửa, một tiếng nói trăm người nghe…

--------------------------

Thứ Bảy, 11 tháng 2, 2017

TÔI NGỒI RUN RẨY VỚI THƠ



Tóm lại là, sau 15 năm, vấn đề tìm ý tưởng mới cho ngày thơ đang bị... tắc. Hà Nội còn dễ, trung tâm cả nước, Hội Nhà Văn Việt Nam đứng ra tổ chức, nên hẳn là phải oách. Ngay thành phố Hồ Chí Minh, lớn thế, hùng hậu thế, mà năm nay sẽ đưa ngày thơ vào hội trường tầng 2 của trụ sở liên hiệp Văn học Nghệ thuật tổ chức. Rất nhiều nhà thơ ở đấy than trời vì cái không gian tổ chức này. Tỉnh Đồng Tháp năm nay không tổ chức, vì như nhà thơ Hữu Nhân, người tổ chức mấy năm rồi ở đấy thì, tổ chức mà không có người dự thì tổ chức làm gì? Rất nhiều tỉnh tổ chức thành hình thức bàn tròn, chục ông bà làm thơ ngồi với nhau, mỗi người đọc vài bài thơ, bài hay xen lẫn bài vừa, rồi uống với nhau ly rượu, rồi bùi ngùi chia tay nhau, hẹn đến ngày thơ sang năm lại... gặp nhau đọc thơ…

Thứ Năm, 9 tháng 2, 2017

TẾT VÀ LỄ HỘI



Và bốn là phải nói đến tâm lý đám đông của dân ta nữa. Cứ thấy đông người là tụ tập thêm cho đông. Tiêu biểu nhất của hiện tượng này là việc dân ta đổ xô đi mua vàng ngày thần tài vừa qua. Rất nhiều người hoàn toàn không hiểu ý nghĩa gì của ngày này, nhưng thấy đám đông đi mua thì mình cũng đổ xô đi mua, dù mua vừa xong đã thấy lỗ ngay, lỗ ngay lập tức khi tiền vừa rời khỏi tay mình, vàng chưa kịp đeo vào tay, thế mà xếp hàng đến bốn năm tiếng đồng hồ trong mưa lạnh để mua bằng được… Qua ngày thần tài mới thấy trình dẫn dụ của các ông chủ cửa hàng vàng là rất giỏi. Từ việc chả liên quan gì ở tận bên Tàu, họ lôi về bên ta và khiến cả xã hội lên đồng như đã thấy…

Thứ Tư, 8 tháng 2, 2017

MỘT TẾT VỀ LÀNG VỚI HỌA SĨ XU MAN




Ây dà, Hùng, chủ nhật này xuống làng tui nhé. Làng có việc vui đấy.
“Chủ nhật này” tức là 28 tết.

Nhưng là ông già Xu Man rủ, một người Bahnar mà tôi rất quý, tôi học được ở ông rất nhiều về Tây Nguyên, và tôi biết, ông cũng tin tôi, một thằng có vẻ lông bông trong một tập thể ngăn nắp. Bởi thời ấy cơ quan tôi phần lớn là bộ đội chuyển ngành, sống rất quy củ, sáng dậy sớm hô nhau thể dục tập thể, chiều về sớm nuôi lợn trồng rau, đứng ngắm lợn đắm đuối hơn ngắm… người tình, tóc ba phân, râu ria nhẵn nhụi. Còn tôi, mới tốt nghiệp đại học, trẻ măng, tóc dài quần loe áo chẽn, đã thế lúc người ta dậy xếp hàng điểm danh thể dục thì mình ngủ, lúc người ta quần đùi áo cộc chân tay lấm lem trồng rau nuôi heo thì mình ngồi cà phê hoặc nhậu, lúc người ta ngủ thì mình... đọc sách, không lạc lõng mới lạ. Nhưng ông Xu Man lại quý, ông hay rủ sang phòng ông uống rượu lúc chiều xuống, bên đống lửa ông đốt giữa phòng. Mồi là su su luộc, có khi là con tắc kè ông bắt từ... hôm qua, cũng có khi là cục xương heo hầm ông gặm dè từ hôm trước... và lần này thì ông rủ về làng.

Thứ Ba, 7 tháng 2, 2017

VỀ TÍNH HUNG HÃN CỦA MỘT BỘ PHẬN DÂN TA




Mấy ngày tết, theo thống kê, trên cả nước ta, có khoảng 2000 vụ nhập viện vì... đánh nhau. Tức là những vụ không bị nhập viện thì không tính. Mà số không phải nhập viện này chắc chắn phải gấp nhiều lần số nhập viện.

Thứ Sáu, 3 tháng 2, 2017

NHỮNG CHUYỆN VUI GHI TỪ BỆNH VIỆN (Tiếp theo)





Kỳ trước, tôi có tả cái cảm giác bị đông cứng phần dưới rồi lại còn bị đổ bê tông lên nữa, và cái cảm giác… rã đông nó cũng kỳ thú không kém.

Ấy là được đẩy ra phòng hồi sức hậu phẫu nằm một lúc thì bác sĩ đến bảo: anh duỗi chân thử xem. Đang rất khó chịu mà phải… phì cười, bảo nếu duỗi được thì đã chả thành vấn đề. Ông ấy bảo hỏi thế thôi chứ bác phải 5 tiếng mới hết tê. Bảo ơ tôi tưởng các ông gây tê mổ xong rồi thì lại gây tê cho nó hết tê, chứ thế này thì chết mất. Ổng bảo: Chưa tài đến mức ấy bác ạ, nhưng gây tê tủy sống để mổ đã là một tiến bộ không tưởng rồi đấy bác, trước thì phải gây mê cả ngày mới tỉnh mà lại rất mất sức…

Thứ Ba, 31 tháng 1, 2017

VỚI HUẾ, TỪ XA…




Hồi tôi còn nhỏ ở Thanh Hóa, cứ chủ nhật là nhóm đồng hương Thừa Thiên Huế lại tập trung, thường là ở nhà tôi, có lẽ là vì nhà tôi ổn định nhất, dù là ở cái nhà tập thể tranh tre nứa lá, và cũng có thể là do ba tôi là người nhiều tuổi nhất trong số anh em người Thừa Thiên ở đấy. Lúc này, khi tôi đã nhớ được, thì nhà tôi không còn ở thành phố nữa, mà sơ tán về mấy vùng nông thôn mà nhà máy của mẹ tôi chuyển đến để tránh bom. Thế mà đều như vắt chanh, cứ chủ nhật là các chú các cô lại đèo đẽo xe đạp đến. Có khi đến ăn bữa cơm xong là lại lên xe đạp về. Thậm chí có người xe đạp hỏng, đến muộn, cơm đã hết, tôi lại đi cán bột mì rán bánh ăn thay cơm.

Thứ Hai, 30 tháng 1, 2017

THÁNG CỦ MẬT



                   
Dân ta hay dùng cụm từ tháng củ mật để chỉ tháng chạp, tức tháng 12 âm lịch. Nghĩa đen của củ mật là củ (kiểm) soát - cẩn mật. Tức là từ ngày xưa, tháng này hay xảy ra trộm cắp. Cả năm làm ăn nhăm nhăm dồn cho cái tết, trộm cũng nhăm nhăm... nhòm vào, khoắng một mẻ, trộm thì no mà chủ nhà thì méo. Thông thường là ngày xưa, bọn trộm hay khoét ngạch chui vào nhà, vì nhà là nhà đất. Những nhà giàu chống trộm bằng cách lấy gai bồ kết ngâm nước tiểu rắc lên tường và xung quanh nhà. Dẫm phải món này thì chỉ sâu Quảng rồi chết. Ngày xưa gọi sâu quảng nhưng tôi đồ chừng nó là cái món uốn ván (Tê Ta nốt) bây giờ. Tháng củ mật kéo đến tận đêm 30 tết. Nhiều nhà bắc bếp nấu bánh chưng ngoài vườn, ngủ quên, trộm vào bê đi cả nồi, mở mắt ra thì... hết tết.

Chủ Nhật, 29 tháng 1, 2017

TẾT LÀNG TÔI - THẾ CHÍ TÂY




Quê tôi ở Huế, một ngôi làng trước sông sau biển. Nói cho đúng thì nó thuộc Thừa Thiên Huế, chứ không phải Huế thành nội, nhưng cứ nói Huế cho nhanh. Vả, có hồi Thừa Thiên Huế có đề án đưa cả tỉnh lên thành thành phố trực thuộc trung ương. Đề án ấy suýt thành công, nên gọi Huế luôn cho tiện.