Thứ Hai, ngày 02 tháng 5 năm 2016

CHUYỆN VUI NGÀY SÁCH…




          Thì đã đành là văn hóa đọc truyền thống đang bị tấn công tới tấp bởi các phương tiện nghe nhìn và kỹ thuật số hiện đại.

          Đã đành con người ngày càng lười đi, chỉ thích ngó thích xem những gì giản đơn, dễ dãi, không thích rối rắm, suy nghĩ, không triết luận lằng nhằng, không thích động não nhức đầu…

          Nhưng quả là, cách đây 3 năm, khi mà bộ Thông tin Truyền thông phát động “Ngày sách Việt Nam” tôi cũng chịu, chả hiểu nó sẽ làm gì trong ngày ấy, hay lại theo trào lưu người ta có “ngày” thì mình cũng đẻ ra một “ngày” không thì… thiệt. Y như trào lưu lớn nhất, dài nhất, to nhất đang rầm rộ bây giờ…

Thứ Năm, ngày 28 tháng 4 năm 2016

THỊ XÃ BÊN BỜ SÔNG BA...



Sông Ba, về cơ bản, đã chết rồi, nhưng còn An Khê, còn cái mảnh đất lưng chừng đèo, nghe được cả vị mặn mòi của biển, lại thấy được cả những vi vút gió, cái the thắt của những chiều cao nguyên thăm thẳm của ân tình, của mến thương, của sẻ chia ấm áp...

Chủ Nhật, ngày 24 tháng 4 năm 2016

VINH DANH… TIỀN




          Té ra cho đến tận những năm tháng này mà vẫn còn cái thói đi lừa người háo danh để lấy tiền. Nhưng lần này lại là lừa đúng các nhà khoa học, nên họ phản ứng. Là tôi đang nhắc tới cái vụ mới đọc trên báo, mời các nhà khoa học, mỗi người nộp 22 triệu để UNESCO Việt Nam vinh danh.

Thứ Sáu, ngày 22 tháng 4 năm 2016

BẢN QUYỀN VÀ LÒNG TỰ TRỌNG




          Có nhiều “quốc nạn” đang xảy ra trên nước ta, trong đó bản quyền là một trong số ấy. Ở Gia Lai, có một ông họa sĩ già và... nghèo, là niềm tự hào của Tây Nguyên vì là người Bahnar đầu tiên hai khóa liền là ủy viên ban chấp hành hội Mỹ thuật Việt Nam, là thầy của nhiều thế hệ họa sĩ Tây Nguyên, có nhiều tranh được các bảo tàng lớn lưu trữ, giải thưởng nhà nước về Văn học Nghệ thuật, đã mất cách đây chừng chục năm, nhưng  tranh của ông cũng bị nhiều nơi trong tỉnh chép vô tội vạ mà hoàn toàn không có ý thức về bản quyền. Tất nhiên là họa sĩ đã mất rồi, nhưng vẫn còn gia đình ông, đang sống rất nghèo ở dưới làng. Hiện tranh chép của ông đang được bày ở khá nhiều công sở to oành trong tỉnh.

Thứ Hai, ngày 18 tháng 4 năm 2016

AI MUA THƠ TÔI BÁN THƠ CHO...

Hôm nay là ngày tốt, 2 ngày sau giỗ các vua Hùng, 1 ngày sau Tây Nguyên (ít nhất chỗ mình) có mưa lác đác, sáng sớm nhà xe Thuận Ý gọi mời anh đến nhận hàng. Hôm qua thì con gái gọi bảo: Thơ ba bán được bao nhiêu thì con chả biết, nhưng riêng tiền tắc xi chở từ nhà in về nhà con rồi lại từ nhà con ra bến xe, rồi từ bến xa về Pleiku đã mênh mông xiền rồi...

Thứ Năm, ngày 14 tháng 4 năm 2016

QUYỀN TIN CỦA CỬ TRI




          Tôi năm nay gần 60 tuổi, gần một vòng hoa giáp, tính ra trên đời cũng đã chừng 8 lần đi bỏ phiếu bầu quốc hội và hội đồng nhân dân các cấp, nhưng quả thực, chưa lần nào thấy cái sự chuẩn bị bỏ phiếu nó thú vị, hấp dẫn và rộn ràng như lần này.

          Thì về cơ bản cũng như mọi lần, là giới thiệu, đề cử ứng cử, hiệp thương, rồi chốt danh sách cuối cùng, rồi bầu (Tất cả phải qua 5 bước với 3 lần hiệp thương)... Nhưng năm nay như là có một luồng gió khác, từ lúc mới bắt đầu ứng cử đề cử, hiệp thương...

Thứ Năm, ngày 07 tháng 4 năm 2016

ĐÃ THÀNH ĐẠI DỊCH




          Tôi ở xứ cà phê mấy chục năm nay, và nghiện cà phê cũng mấy chục năm nay. Đến một ngày, bàng hoàng được biết, cái thứ nước thần thánh mà sáng nào tôi cũng ngồi lim dim chờ từng giọt lặng lẽ rơi xuống, rồi nâng niu cẩn trọng chiêu từng ngụm nhỏ, rồi tận hưởng, rồi đê mê ấy, chả ai biết được là nó đã được làm ra như thế nào?

Chủ Nhật, ngày 27 tháng 3 năm 2016

LẠI COP VỤN TỪ FB

1. Về sự ra đi của những con người.

Mấy hôm nay giới nhạc có 2 người ra đi, để lại nhiều thương nhớ cho người sống. Không phải ai, dẫu là nổi tiếng, được như thế.

Giờ mình nói về người khác, mới mất, dù biết anh này sẽ mất cả năm nay rồi, vì ổng bị ung thư. Ông Tân Linh.

Thời lâu lâu rồi, mình làm thường trú cho báo Văn hóa, làm thêm thôi, mỗi khi ra Hà Nội, mình hay ngồi với mấy người ở báo, thi thoảng có Tân Linh. Sau mới biết ông này từng ở Đăk Lắc, quê thì Vĩnh Linh, ra Hà Nội thời đầu (và cả bây giờ) rất khó khăn, bươn chải sống...

Rồi mình không làm cho báo VH nữa, cái sự la cà nó cũng ít đi, cho đến cách đây 2 năm, cuối năm, mình đang lang thang HN, nhận điện thoại của Tân Linh, hẹn đến nhà chơi "Để mình cám ơn và gửi lại Hùng khoản mượn hồi làm nhà". Mình bảo em đang Hòa Bình, lúc nào về em gọi lại. Nhưng ngay sau đấy thì mình biết 2 việc. Một là bác này đang ung thư. Và 2 là bác đang rất thiết tha vào hội NV.

Thứ Năm, ngày 24 tháng 3 năm 2016

TÂY NGUYÊN KHÁT



  Đầu tiên là rừng đã... hoàn thành việc phá. Lá phổi xanh không còn, không còn nơi để nước ẩn trú, cứ thế nó trôi tuột đi. Tiếp đến là cây công nghiệp, mũi nhọn của ngành kinh tế, phát triển tưng bừng. Muốn cây phát triển thì phải tưới, muốn tưới người ta khoan nước ngầm. Đã từng có cảnh báo là, nếu Tây Nguyên cứ tiếp tục khoan nước ngầm để tưới cà phê và tiêu như cách đây chục năm thì nước ngầm sẽ hết và vỏ trái đất cũng sẽ bị ảnh hưởng, bởi nó sẽ bị rỗng. Và có lẽ bây giờ bắt đầu báo ứng. Lại nhớ ông Jacques Dournes đã có một quyển sách một thời rất nổi tiếng được Nguyên Ngọc dịch là "Rừng, đàn bà, điên loạn" (Forêt, Femme, Folie) nói về vai trò của rừng và mối quan hệ giữa rừng với người Tây Nguyên như thế nào. Đọc mới thấy té ra cái anh tây họ quan tâm đến chúng ta nhiều hơn ta tưởng.

Thứ Sáu, ngày 18 tháng 3 năm 2016

DU CA NGHÊU NGAO




          Đang yên ổn lướt phây, một dòng tin nhắn hiện ra ở inbox: Anh đang làm gì đấy? Thì đang... lướt phây. Có chuyện này nhờ anh tí? Nói đi. Em định sau tết làm một chuyến du ca nghêu ngao, anh giúp em một tay khi đổ bộ lên đấy.

          Hoàn toàn là một cuộc chat nghiêm túc chứ không phải để... nạp cạc điện thoại nhé.

Thứ Tư, ngày 16 tháng 3 năm 2016

TẠI SAO NGƯỜI VIỆT NGÀY CÀNG MANH ĐỘNG?




          Tin tổng hợp sau tết Bính Thân vừa qua cho biết, số người chết vì... oánh nhau trong tết tăng vọt so với các năm trước. Tôi đọc tin ấy mà thấy buồn và kinh hãi.

          Từ bao giờ và do đâu mà tâm tính người Việt chúng ta thay đổi đến mức ấy? Bây giờ đi ngoài đường hơi động tí là người ta có thể thượng cẳng tay cẳng chân với nhau, có những lý do rất là lãng xẹt như... nhìn nhau, như ai cho mày cười, ai cho mày nheo mắt, ai cho mày nhuộm tóc, ai cho mày khuôn mặt nhìn thấy ghét...

Thứ Sáu, ngày 11 tháng 3 năm 2016

THẾ THÌ PHẢI CÓ AI CHỊU TRÁCH NHIỆM CHỨ?




          Vụ lừa thế kỷ của tập đoàn lừa đảo Liên kết Việt khiến gần chục vạn gia đình điên đảo, cả xã hội phẫn nộ và hoang mang vẫn đang khiến rất nhiều người không thể tin nổi. Bởi, nó diễn ra giữa thanh thiên bạch nhật, nó công khai đến... tận cùng của sự thật, nó hiển nhiên đương nhiên điềm nhiên và mặc nhiên diễn ra ngày này qua ngày khác với sự cộng hưởng hết lòng bằng cách công khai ủng hộ hoặc làm ngơ của chính những cơ quan và những người có trách nhiệm.

Thứ Tư, ngày 09 tháng 3 năm 2016

CHUYỆN VUI NGÀY THƠ


Nhiều nơi tổ chức ngày thơ như lễ hội, thậm chí có cả chục cơ quan cùng xúm vào tổ chức, cờ quạt giăng bát ngát, trống chiêng liên hồi, quần là áo lượt, quạt, nón, tứ thân rờm rợp, mắt môi nồng nàn sắc lẻm dao cau, nồng nã son phấn... Có nơi lại tổ chức như... một cuộc họp, thậm chí là họp... bí mật, vài chục anh làm thơ ngồi với nhau, mỗi anh đọc một bài, rồi về. Có nơi tổ chức hoành tráng ở quảng trường, ở sân vận động, ở khuôn viên bảo tàng hàng mấy héc ta, có nơi lại kéo nhau về... xã đọc thơ cho nhân dân lao động nghe...
----------------

Chủ Nhật, ngày 06 tháng 3 năm 2016

LẠI MỘT CÂU CHUYỆN VỀ NHÀ RÔNG




          Nhà rông là một “đặc sản” xuất hiện nhiều ở các buôn làng đồng bào sống ở vùng Trường Sơn – Tây Nguyên, từ lâu đã được coi như là biểu tượng của Tây Nguyên. Nó mang nhiều ý nghĩa trong đời sống đồng bào nơi đây, vừa là vật chất vừa là tinh thần, vừa là quyền uy của làng vừa là thần quyền. Từng dân tộc có kiểu làm nhà rông khác nhau dù mới nhìn chúng ta tưởng là chúng giống nhau. Nhà rông nhỏ và thấp nhất là của người Giẻ Triêng, trong khi nhà rông của người Xê Đăng lại vút cao uy vũ. Người Gia Rai (Jrai) thanh thoát như lưỡi rìu dựng ngược vào trời xanh (Có một số ý kiến cho rằng người Jrai không có nhà rông, mà vùng nào sát với người Bahnar thì ảnh hưởng của người Jrai thôi), thì của người Ba Na (Bahnar) lại mềm mại như con gà mẹ đứng giữa đàn gà con là các nhà sàn xung quanh… Và cũng không hiểu tại sao mà nhà rông giờ chỉ còn ở các dân tộc ở phía bắc Tây Nguyên, từ Gia Lai trở ra đến các dân tộc ven dãy Trường Sơn… chứ vào phía nam Tây Nguyên, từ Đăk Lăk trở vào với các dân tộc Mơ Nông, Ê Đê… thì nhà rông không còn mà bà con dùng nhà dài, và tất nhiên ý nghĩa cộng đồng của nó không giống như nhà rông. Hiện nay mật độ nhà rông dày hơn ở các dân tộc Bahnar, Xê Đăng, Jẻ Triêng... và K’tu ở Quảng Nam. Có giả thiết cho là ngày xưa tất cả các tộc người ở vùng Trường Sơn Tây Nguyên này đều có nhà rông? nhưng từ dăm bảy chục năm trở lại đây, nhà rông đang dần vắng bóng ở các tộc người phía Nam Tây Nguyên và cả Jrai ở Gia Lai.

Thứ Năm, ngày 03 tháng 3 năm 2016

TÂY NGUYÊN VÀ LỄ HỘI

Mùa này đang lễ hội, chả cứ Tây Nguyên lễ hội mà cả nước lễ hội. Nhà cháu góp cho báo QĐND cuối tuần bài này, để cùng... lễ hội...
--------------



          Như một mặc định, giờ cứ nói tới Tây Nguyên là người ta nhớ ngay tới lễ hội, cứ như là dân Tây Nguyên suốt ngày chỉ có lễ hội. Thậm chí có những cách hiểu rất sai lầm như gọi “Lễ hội cồng chiêng”, “Lễ hội đâm trâu”, “Lễ hội rượu cần” vân vân mà không hiểu rằng Cồng chiêng, đâm trâu, rượu cần... chỉ là những thành tố của lễ hội, bản thân nó quyết không phải và không thể là lễ hội.

Chủ Nhật, ngày 28 tháng 2 năm 2016

MỘT ĐOẠN ĐƯỜNG 70 NĂM TRƯỚC ĐẠI TƯỚNG TỪNG ĐI...




          Dù đọc nhiều và ngày xưa học môn sử cũng không đến nỗi toàn điểm không, nhưng tôi đã giật mình khi biết được thông tin, năm 1946, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, khi ấy chưa phải đại tướng, mà là bộ trưởng bộ Nội vụ, với tư cách phái viên của chính phủ, theo lệnh cụ Hồ, từ Hà Nội xuôi theo quốc lộ I vào Nam. Nhưng chỉ đến Khánh Hòa, lúc ấy đang là chiến tuyến rất ác liệt giữa 2 phe thì ông lại nhận lệnh của Bác Hồ, quay trở ra. Và trên đường quay ra, ông đã không đi theo đường I như lúc vào, mà từ Quy Nhơn rẽ theo đường 19, lên An Khê, Pleiku rồi Kon Tum sau đấy tiếp tục ra Bắc.

Thứ Tư, ngày 24 tháng 2 năm 2016

LINH TINH LANG TANG VỤN VẶT

1. Chúng ta cộng sản, theo thuyết duy vật (là cứ nói với nhau thế) mà giờ la liệt lễ hội đền chùa, người như lên đồng trước thần thánh. Làm cái quái gì cũng phải đi coi đi xin ý kiến thầy, mà rất nhiều ông thầy chân đất mắt toét, N cao N thấp nẫn nộn nung tung, bản cửu chương mà thuộc hết thì... chết liền, nhưng phán đến đâu các công dân ưu tú xứ Việt cứ gật với vái lia lịa rồi về thun thút làm theo. Ngay một số chùa bây giờ cũng... thầu trọn gói chuyện ma chay luôn.

Vấn đề là không chỉ dân đen tin, mà tuốt tuột, từ các soái đến các tướng, tất tật, làm gì cũng phải đi xem thầy...

Vậy nên cái việc bằng mọi giá có cái ấn để vững tâm trong nhà chả có gì là lạ...

Cái thói thực dụng nó biến cái ấn đóng việc mở việc thành cái ấn thăng quan tiến chức, huhu...

Thứ Ba, ngày 23 tháng 2 năm 2016

Thứ Bảy, ngày 20 tháng 2 năm 2016

CHUYỆN BỂ CÁ



          Những con cá nuôi trong bể kính

          chúng vẫn là những con cá

          đẹp và xinh tươi

          hàng ngày được cho ăn như ông hoàng bà chúa

Thứ Tư, ngày 17 tháng 2 năm 2016

VÀ CHÂN TRỜI ĐÃ GIÓ

những tượng đài đất nước mình nhiều lắm
nhân dân soi vào để thấy nước gần hơn
những đứa con lại trở thành chiến sĩ
khi trở về họ lại vẫn nhân dân...

----------------