Thứ Sáu, ngày 29 tháng 7 năm 2016

LÀNG, RỪNG, TÂY NGUYÊN VÀ... NƯỚC



         Bản thân tôi, định in một tập sách về Tây Nguyên, bản thảo xong xuôi hết rồi, nhà sách nơi xuất bản nhờ nhà văn Nguyễn Quang Lập biên tập. Ông nhà văn tài năng và khó tính này đọc xong, lia cho tôi một trang, góp ý nên dỡ ra ghép lại theo hệ thống như thế như thế. Tôi mất một tháng nghiên cứu cái sơ đồ ấy rồi nhắn cho Lập, té ra tôi chưa hiểu gì về Tây Nguyên hết ông ạ. Lập nhắn: Thế thì tôi tin ông làm tốt, vì tôi chỉ sợ ông bảo không ai hiểu Tây Nguyên bằng ông thì mới toi...



          Nhưng tôi toi thật. Cho đến giờ tập sách ấy vẫn lặng lẽ trong laptop. Sau cuộc hội thảo vừa rồi tôi càng thấy mình... toi.

Thứ Hai, ngày 25 tháng 7 năm 2016

NHỮNG ĐỨA TRẺ KHÔNG CÓ CƠ HỘI LỚN



              Tôi có một tuổi thơ sống bên bờ sông Mã, cũng có nhiều trò nghịch dại với nước mà giờ mỗi lần nhớ lại vẫn sởn da gà. Nhưng rồi chúng tôi đều biết bơi nhờ... tự học bơi, đứa này truyền cho đứa kia, thậm chí xui nhau bắt chuồn chuồn, loại to kềnh càng ấy, cho cắn rốn rồi lôi nhau ùm xuống, rồi lóp ngóp bơi, hì hục uống nước, hì hục sặc sụa, nhiều phen tưởng chết đến nơi... và rồi biết bơi. Có những đứa con gái bơi giỏi đến mức, để tiết kiệm mấy xu đi đò, nó quấn  quần áo lên đầu, ngày 2 buổi bơi qua sông, sách vở nhờ bạn đi đò cầm. Cứ như con rái cá thế, mà mới học lớp 2, lớp 3, hồi ấy còn bé lắm, cởi truồng còn chưa biết ngượng...

Thứ Tư, ngày 20 tháng 7 năm 2016

TÂY NGUYÊN, KÝ ỨC RỪNG...



Tây Nguyên ban đầu trong tôi là thế, vừa hoang mang vừa khám phá, vừa tự tin vừa lạc lõng, vừa rụt rè vừa thầm kiêu ngạo, vừa ti toe vừa câm lặng, vừa muốn gào lên lại muốn thu mình lại. Mà không thu mình không được. Cái xe 45 chỗ chứa trong nó gần 80 người tiếp tục xả khói đen leo đèo. Trời tối dần. Nhoang nhoáng những cánh rừng, âm u và cô tịch. Người ngủ người thì thầm nói chuyện. Trong mớ câu chuyện hỗn độn tôi nghe, có nhắc đến Fulro, đến gỗ trắc, gỗ hương, cẩm lai, cà chít...

Chủ Nhật, ngày 17 tháng 7 năm 2016

ÔNG TRUNG, NHÀ VĂN THIẾU TƯỚNG TRAI TÂN



            Nhìn ông già bị gút tay nổi cục trông rất thô, chân tập tễnh vì bị ngã vỡ xương chậu, đi đâu phải có người đi theo giúp, từ cõng đến dìu (ông bỏ lương ra thuê các cháu sinh viên, chủ yếu là đánh máy tác phẩm giúp ông, nhưng khi ông đau quá thì các cháu giúp ông cả trong sinh hoạt), ăn uống rất khó, lập cập, ăn bằng thìa và cơm rơi vãi lung tung... trông như một ông nông dân vừa xuất viện, với đọc văn ông thì không ai ngờ đấy lại là văn ông. Một lần tôi phải chủ động gọi cho ông sau khi đọc một... bài báo của ông. Chỉ một bài báo về một anh bộ đội dò mìn ở sân bay Pleiku, mà ông viết chỉn chu cẩn thận vô cùng, và hay, và bay bổng, và chữ cứ tưng tưng lên, cứ thanh tân đến lạ kỳ, chi tiết cứ rười rượi như cỏ tháng 3, mạch văn cuốn hút mê man như eo lưng thiếu nữ...

Thứ Sáu, ngày 15 tháng 7 năm 2016

TÔI THÀNH LẬP TÔI




Cho ngày 16 tháng 7.
          tôi thành lập tôi trời ngơ ngác gió
          tôi thành lập tôi mẹ buồn như mưa
          tôi hai ký mốt ba ngồi như tượng
          tôi đạp vào tôi tôi ngóc nhìn mây

Thứ Tư, ngày 13 tháng 7 năm 2016

HỌ ĐỔ




          Đây là đổ thừa, đổ vấy, là chối phắt, căn bệnh trầm kha của khá đông cán bộ ta hiện nay, chứ không phải là họ Đỗ đáng kính của của cụ thánh thi Đỗ Phủ bên Tàu, hay là rất nhiều bác họ Đỗ ở Việt Nam, ví dụ như bác nhà văn Đỗ Chu mà nhà cháu rất yêu quý đâu ạ.

          Là tôi đang nói đến cái vụ ở bệnh viện Nhi Trung ương đang “sôi nổi” mấy ngày nay, và thực ra, lại không chỉ là chuyện ở viện Nhi, bởi nó đang có tính phổ quát trong xã hội ta, sự phổ quát của cán bộ thì vô cảm, đổ thừa, chối phắt, nhân viên bảo vệ thì côn đồ và người nghèo khổ thì bất lực, tự mình loay hoay giữa vòng vây của biết bao điều bất công, tủi nhục.

Thứ Sáu, ngày 08 tháng 7 năm 2016

"NHÀ" CHO NGƯỜI... CHẾT





          Hồi nhỏ, mỗi khi được về quê ngoại, cái tôi khiếp nhất là trong nhà một số bà con có cái... quan tài lù lù. Thế nhưng bọn trẻ con ở đấy thì lại chả coi cái thứ ấy là đinh gì để sợ, bằng chứng là chơi trốn tìm chúng chui vào đấy để trốn, và phần lớn các cỗ quan tài ấy dùng làm nơi chứa lúa, ngô hoặc khoai khô.

Thứ Bảy, ngày 02 tháng 7 năm 2016

TIẾP TỤC ĐÀI LOAN NHỮNG NHÁT VỤN 4



             Quả là cho đến giờ tôi vẫn không thể nào cắt nghĩa được, rằng thì là tại sao ở bên nước thì họ văn minh, văn hóa, hiện đại... đến như thế mà sang ta lại lòi ra vụ Formosa. Suốt mấy ngày bên ấy tôi thấy nhõn một cái biển quảng cáo Formosa trên đường ra ngoại ô. Khi lên máy bay Đài Loan trở về Việt Nam (Hãng Eva), tiếp viên thông báo có 2 món cơm là cơm bò và cơm cá. Mấy người phụ nữ cẩn thận hỏi: Cá ở đâu, tiếp viên bảo: Không phải cá Việt Nam đâu, cá Đài Loan đấy. Tức là họ cũng biết rõ những gì đang xảy ra ở Việt Nam. Cá nhân tôi cho rằng, Formosa đã nhận lỗi của họ, hãy để cho những người thiệt hại khởi kiện đòi quyền lợi, 500 triệu ông Tơn kia là họ đền cho chính phủ, còn của dân thì phải thương lượng trực tiếp. Văn minh thế mà hành xử man rợ với con người với thiên nhiên thế thì không hình phạt nào xứng. Và bản thân người Đài Loan, những con người vô cùng thân thiện, tốt bụng và hiện đại, văn minh, và truyền hình Đài Loan cũng đã lên án hành vi này... Chính nhờ sự lên tiếng kịp thời của truyền hình Đài Loan mà sự việc được thúc đẩy nhanh hơn, và dân ta cũng được biết "bí mật" cứ bí mật suốt mấy chục ngày trước đó...

Chủ Nhật, ngày 26 tháng 6 năm 2016

HÀNH TRÌNH DỌC SÔNG BA




          Giữ lời hứa khi viết ở bài “Thị xã bên bờ sông Ba" là sẽ trở lại việc sông Ba đang… ngắc ngoải, hay chính xác là đang bị hủy diệt bởi chính con người trong một bài viết khác, tôi vừa làm một chuyến viền theo con sông Ba ấy, từ An Khê xuống Krông Pa.

Thứ Tư, ngày 22 tháng 6 năm 2016

TIẾP TỤC ĐÀI LOAN NHỮNG NHÁT VỤN 3



Cái thế giới mạng hay thật. Tôi sang bên này mà ở nhà các nhà văn đàn anh Hà Phạm Phú, Văn Chinh và bạn bè… vẫn “chỉ đạo” được liên tục. Thì cũng phải thôi, tiếng tăm thì lõm bõm nếu không muốn nói là mù đặc khi nghe họ nói rất nhanh. Thế nên hàng ngày tôi đăng các “tút” ngắn lên phây búc, có gì chưa hiểu thì hỏi, thế mà thông suốt, ro ro, các bác từ nhà hướng dẫn mọi sự cứ như đang cầm tay chỉ việc, thậm chí bác Văn Chinh còn cụ thể “Giờ ấy ngày ấy chú phải làm được việc ấy...”... 

Chủ Nhật, ngày 19 tháng 6 năm 2016

TRẬP TRÙNG NHAN SẮC




          Tôi, và có thể một số đàn ông Việt Nam nữa, thường thích mẫu con gái đẹp theo gu của mình, ấy là chân dài, mình thon, tỉ lệ 3 vòng tương ứng vân vân, da trắng thì tốt mà không thì nâu cũng OK, nâu mà tươi màu suy nghĩ thì quá là... ước mơ Nguyễn Văn Tí rồi.

Thứ Năm, ngày 16 tháng 6 năm 2016

BIỂN XANH BIỂN TRẮNG VÀ KHÔNG CHỈ CHUYỆN BIỂN TRẮNG BIỂN XANH



             Và quả thật, tôi cũng không thể nào hiểu nổi là tại sao hiện nay lại có người vẫn “mê” cái biển xanh đến thế. Tôi thì ngược lại, mê cái xe biển trắng của mình vô cùng, đến mức giờ đi đâu được điều xe biển xanh đưa đi tôi đều từ chối để đi xe của mình, và tự hào vì mình có xe biển trắng. Bởi nó là của mình, là công sức, mồ hôi của mình làm ra để sắm nó. Biển xanh nó chỉ chứng tỏ một điều: anh là người đạt đến tiêu chuẩn ấy, để khoe với làng nước, vợ con. Nhưng để làm gì nhỉ, khi mà  cái xe, nghĩ cho cùng nó chỉ là phương tiện, để phục vụ con người. Và cái sự khoe ấy là ngày xưa kia, chứ dân trí giờ, người ta chả coi biển xanh sang trọng hơn biển trắng nữa đâu, có chăng chỉ ở một số rất ít những người như ông phó chủ tịch Hậu Giang ấy, và vì thế mà bị... lộ.

Thứ Ba, ngày 14 tháng 6 năm 2016

ĐÀI LOAN NHỮNG NHÁT VỤN 2



Tour du lịch một người.

          Có 2 ngày rỗi vì con gái bận, nó mua cho tôi mua 2 tour du lịch trong ngày tại lễ tân khách sạn. Nghe nói mỗi tour như thế có từ 7 đến 9 người tham gia. Tôi yên tâm vì đi đông thì mọi người sẽ bổ sung kiến thức cho nhau, cùng dựa vào nhau để khỏi nỗi sợ… ngôn ngữ và lạc đường.

Thứ Bảy, ngày 11 tháng 6 năm 2016

ĐÀI LOAN, NHỮNG NHÁT VỤN



             Lên máy bay ngồi rồi, hãng Eva Airline, nghe cơ trưởng thông báo, xin lỗi quý khách, chúng ta phải chờ 30 phút cho một chuyến bay đặc biệt cất cánh. 2/3 khách trên chuyến bay là người Việt, trong đó gần hết là quá cảnh sang Mỹ, vỗ tay bồm bộp, bảo chào ông Ô Ba Ma, và đổ xô lại cửa sổ máy bay xem 2 cái máy bay khổng lồ của tổng thống Mỹ cất cánh.

Thứ Hai, ngày 06 tháng 6 năm 2016

LÒNG TỰ TRỌNG CÔNG VỤ




          Bắt đầu là từ mạng xã hội, rồi báo chí vào cuộc xác minh, và đã chứng minh cái clip anh công an có cú ngã “lịch sử” là có thật.

          Không ai xem cái clip ấy xong mà không bật cười.

Thứ Sáu, ngày 03 tháng 6 năm 2016

Chủ Nhật, ngày 29 tháng 5 năm 2016

BÁN THƠ ĐỂ... KHỎI LÀM THƠ NỮA...

Báo Thanh Niên hôm nay viết về chuyện bán thơ của nhà cháu đây ạ, chắc là thấy thiên hạ đang xôn xao chuyện thơ bác kia bán được hơn nửa tỉ, bổn báo bèn giúp nhà cháu nhớ lại là tập "Cầm nhau mà đi" vẫn còn rất nhiều mà nhà cháu thì có vẻ uể oải rồi, tụt nhuệ khí rồi, hết ham muốn (bán) rồi... nên đăng bài này để thúc giục, động viên nhà cháu tiếp tục sự nghiệp... rao thơ... Xin tuyên bố, nếu bán hết tập thơ này, nhà cháu hứa sẽ... không mần thơ nữa...
---------------------

Thứ Năm, ngày 26 tháng 5 năm 2016

VIẾNG HOA NIP

Hôm qua trên tắc xi ra sân bay mình gọi điện cho nhà thơ Lê Huy Mậu (Huy Mau Le) hỏi cụ thể vụ Hoa Nip (Giang Quang Minh Tran) mất. Nói khá lâu, cho đến lúc tắc đường mới thôi...

Chừng năm ngoái, Hoa Nip lên Pleiku dự đám cưới bà con. Anh tranh thủ chạy đến nhà tôi, nhờ một người phụ nữ chở. Ngồi vân vi, mấy cuộc điện thoại gọi tới thì mới chia tay. Tắc xi chạy một quãng lại quay lại, anh lao xuống: Cháu chưa chụp với chú cái ảnh. Ảnh ấy Nip đã đưa lên phây, còn mình vừa ngồi tìm mãi không thấy đâu. Bù lại, làm vội được bài thơ như thế này:

Thứ Ba, ngày 24 tháng 5 năm 2016

Trung-Việt Việt-Trung (Trích tiểu thuyết thời sự)







Lời dẫn:
Như vanconghung.com đã giới thiệu vào giữa tháng Hai tại
tiểu thuyết thời sự “Trung-Việt Việt-Trung” của tác giả Đỗ Quyên, với lời Tựa của nhà thơ - đạo diễn Đỗ Minh Tuấn, đã được xuất bản bởi Người Việt Books (Hoa Kỳ).
Tại Việt Nam sách được phát hành qua mạng fado.vn:

Nhân dịp Tổng thống Hoa Kỳ Obama đang thăm viếng Việt Nam, vanconghung.com tiếp tục trích đoạn Hồi kết của “Trung-Việt Việt-Trung”, như đã từng đăng hai phần đầu của cuốn truyện khi còn ở bản thảo:

Hồi kết của tiểu thuyết thời sự này đề cập đến một câu hỏi không chỉ ở Việt Nam mà có lẽ phần lớn thế giới đang chờ lời đáp phải có trong 3 ngày lịch sử trên quá trình bang giao Mỹ - Việt: Mỹ có bỏ cấm vận buôn bán vũ khí với Việt Nam hay không?

Thứ Ba, ngày 17 tháng 5 năm 2016

NHÀ VĂN BẢO NINH VÀ NHỮNG ÁM ẢNH CHIẾN TRANH




          Năm 1991 có một sự kiện văn học mà cho đến giờ vẫn được đánh giá là khó lòng lặp lại, là cùng một năm ấy có đến 3 tiểu thuyết được giải thưởng Hội Nhà Văn. Sở dĩ nói nó không lặp lại là bởi cả 3 tiểu thuyết này đều lừng danh, và cho đến giờ vẫn là những tượng đài văn xuôi Việt Nam. 3 tiểu thuyết ấy là “Mảnh đất lắm người nhiều ma” của Nguyễn Khắc Trường, “Bến không chồng” của Dương Hướng và “Nỗi buồn chiến tranh” của Bảo Ninh. 3 cuốn, mỗi cuốn một vẻ, đều hay, đều độc đáo, đều hấp dẫn. Nhưng nếu cần chọn một cuốn nhỉnh hơn, một cuốn khiến cho cái dư ba sau đọc tạo dư chấn lâu hơn, sâu hơn, lớn hơn… thì tôi chọn “Nỗi buồn chiến tranh” của Bảo Ninh.