Chủ Nhật, 18 tháng 2, 2018

NỒI ĐỒNG NẤU ỐC NỒI ĐẤT NẤU ẾCH



Tết kể lại chuyện… nồi ngày xưa dù bây giờ tết ít gắn với nồi nữa. Xưa là ăn tết, mà muốn có ăn thì phải có… nồi. Giờ là chơi tết, ăn uống qua loa, ăn càng đơn giản càng tốt, có khi mấy ngày không đụng đến nồi. Mà nồi bây giờ cũng khác xưa rất nhiều. Nhưng lại cũng không hẳn, quê tôi, ở Huế ấy, sáng nào cũng phải nổi lửa làm cơm cúng, trừ mùng 1 cúng bánh chay, còn lại hôm nào cũng nghi ngút cỗ, dâng các cụ xơi xong thì con cháu mới… đi chơi.

Thứ Năm, 15 tháng 2, 2018

CỖ TẾT




Tết, nói gì thì nói, dù ăn tết hay chơi tết, thì mâm cỗ luôn luôn phải là đầu vị, của tết, tất nhiên.

Thời bao cấp đói kém, trước đấy nữa, thời phong kiến thực dân, cỗ tết luôn là nỗi lo thường trực của các bà mẹ trong gia đình. Có khi vừa xong tết này đã lo đến mâm cỗ tết… sang năm. Giờ đầy đủ hơn, thì lại có những mối bận tâm riêng, không cần mâm cao cỗ đầy nữa, nhưng phải sạch và tinh, chẳng hạn.

Thứ Hai, 12 tháng 2, 2018

LÊN GIA LAI NGẮM KƠNIA





           Có 2 loại cây mà văn học đã... chôn chân, chứ không phải chắp cánh, cho nó trở thành đặc sản Tây Nguyên, vĩnh viễn của Tây Nguyên, không ai cãi được, dù người ta có thể gặp nó ở... nhiều nơi trên đất nước ta. Ấy là cây xà nu và cây kơnia.

Thứ Bảy, 10 tháng 2, 2018

CHÀO TẾT CỔ TRUYỀN




           Có một số ý kiến đề xuất là bỏ tết âm lịch, chỉ ăn tết tây cho nó... hợp với thế giới, hợp với hội nhập hợp với trào lưu hiện đại bây giờ.

           Nghe có vẻ có lý, có vẻ tiến bộ, nhưng nghĩ lại, thấy lại rất... vô lý.

Thứ Tư, 7 tháng 2, 2018

CÚ RƯƠI NGÀY CUỐI NĂM VÀ CÁCH MẠNG BỐN CHẤM KHÔNG



Ngày cuối năm dương lịch, tôi nhận được một cân rươi gửi từ… Hải Phòng.

Việc này sẽ không thể xảy ra nếu chỉ cách đây dăm năm, nhưng giờ nó đã diễn ra hết sức suôn sẻ.

Ấy là một bạn đọc phây búc của tôi từ Úc tự nhiên nhắn: Anh ơi, anh viết về ẩm thực… hay. Giờ đang mùa rươi đấy, quê em Hải Phòng, đấy mới là đất rươi chứ không chỉ Hải Dương hay Nam Định như anh nghĩ đâu. Xa quê nhớ và thèm rươi anh ạ, anh viết để những người xa quê như em đỡ nhớ quê.

Thứ Hai, 5 tháng 2, 2018

MỘT CÚ NGƯỢC LÔ




Tôi là kẻ đa... quê. Nó là sản phẩm của một giai đoạn lịch sử đất nước biến động, số phận con người xô dịch cùng sự biến động của lịch sử. Mà thực ra, tôi cũng chưa phải là dạng phức tạp lắm về lý lịch, mới chỉ là quê nội Huế, quê ngoại Ninh Bình, sinh ra ở Thanh Hóa và giờ đang gắn bó với Pleiku. Và quan trọng là, tôi yêu tất cả những nơi ấy, chả quê dứt ruột thì cũng nuôi dưỡng mình lớn lên. Và may mắn là, tôi được quê hương yêu lại. Những nơi ấy giờ tôi về đều là như về nhà, không phải rón rén làm quen và cũng không phải kính bẩm thưa gửi, cứ tồng tộc như mt đứa con trở về, như mới ra đi hôm qua hôm nay quay lại...

Thứ Sáu, 2 tháng 2, 2018

ĐẠO VĂN, KHÔNG CŨ CŨNG CHẢ MỚI




Một lần nữa, làng văn lại dậy sóng với một nghi án đạo văn.

Ấy là việc một nữ “nhà thơ” ở Thành phố Hồ Chí Minh có một bài thơ giống hệt bài thơ của một tác giả nữ khác, ra đời trước đấy. Trước đấy mấy hôm cũng chị này bị nghi đạo ý tưởng của một nhà thơ khác, nhưng không cụ thể nên còn lấp lửng lơ được, và sau đấy thì nảy ra vụ thứ 2 thì không thể bào chữa được nữa. Sau đấy, lãnh đạo hội nhà văn TP HCM lên tiếng và kết luận, cả 2 bài trên đều là…có hiện tượng đạo.

Chuyện “cầm nhầm” chữ, nhầm tác phẩm văn học nghệ thuật của nhau lâu nay trên thế giới và ở nước ta không phải là chuyện “xưa nay hiếm”.

Thứ Tư, 31 tháng 1, 2018

MÙA KHÁC CỦA DÃ QUỲ




"Cửa sổ du lịch" là một mục mới của báo Gia Lai mà TBT báo này mời nhà cháu giữ, bắt đầu từ số này. Tất tần tật những gì liên quan đến xem, ngắm, chén, chơi, thưởng thức... của con người có ở Gia Lai sẽ được nhà cháu nghía rồi chỉn chu viết để hầu bạn đọc, nhất là bạn đọc ở nơi khác. Mãi đến giờ, Gia Lai cũng mới giật mình để chú ý đến du lịch, để biến du lịch thành món kiếm tiền sang trọng và quý phái, sạch sẽ (cả mọi nghĩa) và nhẹ nhàng. Nhưng người viết thì sẽ không nhẹ nhàng. Đây cũng là một cách nhà cháu sử dụng thời gian nhàn rỗi của một cán bộ hưu gương mẫu, he he. CCCM ủng hộ nhà cháu ạ...
---------------------

Thứ Hai, 29 tháng 1, 2018

BẠN BÈ MỘT THUỞ




Hôm qua, gặp một anh bạn, y nhắc, ông Hùng có hai món mà tôi bái phục, ấy là làm tiết canh và gỏi gà. Không nói chuyện vệ sinh H5 N mấy ở đây, chuyện ăn nhậu rượu chè ở đây, mà tôi nói về cái sự sáng tạo của ông khi tiếp khách mà… ví mỏng.

Chỉ thế thôi mà cả một thời ùa về.

Thứ Bảy, 27 tháng 1, 2018

HUẾ NGHIÊNG




Đi xa, một trong những nỗi nhớ về Huế là những con dốc. Không kể những con đường quanh co lên những khu lăng tẩm, thì 2 con dốc nội đô nổi tiếng là dốc Bến Ngự và Nam Giao.

Huế một thời, ngoài học sinh, sinh viên, còn là thành phố của… xe đạp ôm. Cho đến khi các nơi đã “cơ giới hóa” hết là xe máy ôm thì các bác tài xe ôm Huế vẫn bền bỉ đạp. 2 con dốc này là nỗi ám ảnh của các bác tài xe đạp ôm. Đến giờ tôi vẫn nhớ hình ảnh các bác xe ôm nhấp nhổm đạp, đến lúc không nổi nữa thì… người ngồi sau, tức là khách, nhảy xuống trước. Rồi khách và bác tài vừa đi bộ lên dốc vừa rổn rảng chuyện.

Thứ Năm, 25 tháng 1, 2018

HUẾ ỚT...



Thực ra thì Quảng Bình, Quảng Trị cũng là xứ ớt, ớt khủng khiếp nữa. Cũng đỏ lòe cả vạt ớt phơi nắng giã bột, cũng đỏ nhức mắt mâm cơm, tô bún tô bánh canh đĩa bánh lọc… chứ chả mình Huế. Xứ Quảng liền kề cũng ớt, mà cái món mì Quảng danh bất hư truyền mà không có trái ớt xanh bẻ ra cn rôm rốp nó quyết không thể là… mì Quảng.

Nhưng chả hiểu sao, nói đến ớt là người ta lại nghĩ đến Huế đầu tiên, rồi sau đấy mới liên tưởng, mới vân vi đâu đấy, tính sau.

Thứ Ba, 23 tháng 1, 2018

THƯA BỘ TRƯỞNG THỂ: SAO ĐÃ VỘI RĂN ĐE




Hôm qua bộ trưởng bộ Giao thông Vận tải làm dậy sóng dư luận khi ông phát biểu trên truyền hình mấy vấn đề liên quan đến BOT.

Ông cho rằng, BOT không nhầm chỗ mà chỉ là... chưa hợp lý thôi. Tôi là nhà thơ, nhà báo mà cũng phục tài chơi chữ của bộ trưởng. Bởi ai cũng biết BOT hiện nay đang là sự kiện rất nóng, đến mức thủ tướng phải ra lệnh ngừng thu phí BOT Cai Lậy, đến mức quốc hội phải ra phán quyết về BOT, duy bộ Giao thông Vận tải có vẻ như, vẫn... lưu luyến.

Chủ Nhật, 21 tháng 1, 2018

ĐẦU RA HÍ SỰ




Các cụ ta ngày xưa rất coi trọng… đầu ra, chả thế mà trong tứ khoái các cụ dạy lại, chuyện toilet được lọt vào nhóm 4 ấy. Nó chính là bốn thứ khoái, hay chính xác là bốn điều cần để sống, để tồn tại một cách bình thường.

Nhưng chả hiểu sao, nói thì nói thế, dạy thì dạy thế, các cụ lại rất coi thường món ấy, hoặc có đề cao thì lại đề cao kiểu “Nhất quận công nhì ị đồng”. Ngày xưa, khi mà cái nhà vệ sinh hoặc là một cái hố đào nông choèn choèn che bằng… lá chuối, nóng hầm hập mùa hè và ướt nhoẹt mùa mưa, dưới ấy lũm bũm những thứ không dám nhìn và không thể tả, hoặc là đi vào chuồng lợn chuồng bò, hoặc xuống ao xuống sông… thì cái sự ra đồng nó trăng thanh gió mát thật, nó trữ tình nên thơ thật, nó hơn hẳn sự tù túng khi phải chui vào cái chuồng chồ kia. Tôi từng chứng kiến các anh các chị thanh niên rủ nhau… đi đồng (từ đi đồng được dùng ở một số vùng có khi xuất xứ từ việc chỉ địa điểm “hành sự” này) tập thể ngoài ruộng, chuyện râm ran như họp chợ. Cũng chứng kiến dân miền biển từng tốp ra biển quay lưng ra biển… hành sự. Câu thơ của tôi: “Những mùa biển lưng quay ra sóng/ ngón hằn trong cát mưa mai” trong bài thơ “Xứ Thanh” của mình khá nhiều người đọc và thích là tôi tả cảnh này chứ chả phải tình tứ cao siêu bí hiểm hay lãng mạn thăng hoa gì.

Thứ Sáu, 19 tháng 1, 2018

TỪ NHỮNG ĐẠI ÁN ĐANG XỬ




Tuần qua có mấy vụ án lớn được tòa mang ra xử, trong đó hai vụ nóng nhất “ngự” ở hai đầu đất nước, vụ dầu khí ở Hà Nội và vụ ngân hàng ở Thành phố Hồ Chí Minh.
Điểm chung là, thứ nhất là rất nhiều tiền đã thất thoát ở hai vụ án này. Hàng ngàn tỉ. Nhiều người cứ thần người ra hỏi, làm bao nhiêu cho đủ để các ông các bà này làm thất thoát những con số kinh hoàng thế. Thất thoát có nhiều cách. Lãng phí có, chi ra không thu lại được có, vào túi cá nhân có. Và vào túi không phải  dăm bảy trăm triệu, dù đấy đã là những con số rất lớn rồi, mà là rất nhiều tỉ. Ví như có bị cáo khai Trịnh Xuân Thanh bảo “chuẩn bị cho tao mấy đồng ăn tết”. Đồng tức là tỉ, bị cáo này đã phải đưa 5 tỉ cho Trịnh Xuân Thanh và đồng bọn “ăn tết”.  Thứ 2 là rất nhiều tên tuổi đã từng đạo mạo, đã từng ghế trên, dưới vài chục người trên hàng vạn hàng triệu người, từng có quyền rao giảng, từng nhất hô bá ứng, giờ bị còng tay dẫn ra tòa, đến mức có một bộ phận dân mạng cảm thấy thương xót, đề nghị tháo còng tay cho các bị can này, dẫn đến một cuộc tranh luận khá dữ dội trên mạng. Tất nhiên phe ủng hộ quy định của pháp luật vẫn đông hơn.

Thứ Tư, 17 tháng 1, 2018

SÔNG QUA ĐỜI TÔI




Nhớ có lần dự cái trại sáng tác ở Nha Trang, dân khắp nơi tới, chủ yếu ở đồng bằng, nhõn tôi từ Pleiku xuống. Có một buổi ngồi trên bờ biển, bỗng mấy ông dân biển khích tôi… bơi thi, nghĩ tôi dân Tây Nguyên thì chủ yếu bơi trên… cạn.

Giao kèo xong xuôi, tôi nhao xuống biển làm một hơi, năm trăm mét cách bờ, ngoái lại, dăm lão bụng phệ vẫn nghi ngóp phía xa. Tôi vòng lại, lên bờ, đợi các lão kia lên hết mới thủng thẳng nói: Mua bia đi, các ông vừa thách nhà giàu húp tương đấy. Tôi quê nội có sông Hương, quê ngoại có sông Đáy, sinh ra và lớn lên ở sông Mã, giờ đang sống ở sông Ba, ngán chưa?

Thứ Bảy, 13 tháng 1, 2018

THÂM TRẦM VĂN TRẺ TÂY NGUYÊN




Tôi mở đầu bài viết này bằng cái tin nóng sốt mới nhận chiều qua: Cô giáo Đào An Duyên, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Gia Lai cùng lúc nhận 2 tin vui ngay những ngày đầu năm 2018: Tập thơ “Ngày đã qua” đạt giải khuyến khích giải thưởng hàng năm của Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam, và cũng từ hôm qua, cô chính thức là hội viên Hội Văn học Nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam. Và một nhà văn trẻ nữa vừa đủ phiếu trong cuộc họp BCH vừa qua để trở thành Hội viên hội Nhà Văn VN. Vì chưa có thông báo chính thức từ chủ tịch hội nên... chưa nhắc tên (Từng trong BCH nên tôi biết quy định này, chỉ bao giờ thông báo có chữ ký của chủ tịch hội mới được coi là chính thức).

Có sống ở Tây Nguyên mới thấy tin ấy là mừng.

Thứ Năm, 11 tháng 1, 2018

NHỮNG LỖ HỔNG CHẾT NGƯỜI




Vừa qua có một vụ án mà không biết diễn tả thế nào cho nó hết cái cảm giác vừa thương vừa giận, vừa buồn cười vừa căm phẫn, vừa hài hước vừa bi kịch, ấy là vụ mấy đứa trẻ rủ nhau ra đường cao tốc chặn xe vừa trấn lột tiền của lái xe vừa… tường thuật trực tiếp trên mạng xã hội.

Thứ Bảy, 6 tháng 1, 2018

NGŨ ĐIỀN TRONG TÔI LÀ NỖI NHỚ…




Ngũ điền là nhắc đến 5 Điền: Điền Hương, Điền Môn, Điền Lộc, Điền Hòa, Điền Hải. Đây từng là nơi chậm phát triển của Bình Trị Thiên, rồi Thừa Thiên Huế, là vùng khó khăn, vùng sâu vùng xa, tuy chưa phái là nhất nhưng cũng… vua biết mặt chúa biết tên, về sự khổ và nghèo...

Thứ Ba, 2 tháng 1, 2018

LOANH QUANH CHUYỆN PHỞ




Tôi không nhớ mình được ăn tô (bát) phở đầu tiên khi nào, nhưng chắc chắn là ăn ở thị xã Thanh Hóa vì tôi sinh ra và có tuổi thơ ở đấy. Tên quán hình như là phở Thắm, chỗ gần ga tàu hỏa. Chỉ nhớ, khi nào thèm phở quá thì… giả ốm. Không chịu ăn cơm thì mẹ đi mua phở. Tô phở hồi ấy là thiên đường, dù cả ba mẹ tôi đều là cán bộ và vô cùng chiều con, nhưng cũng chỉ khi nào bị… ốm thì chúng tôi mới được ăn phở. Vừa bón phở mẹ vừa bảo: Ăn nhanh chóng khỏe con. Ăn xong mồ hôi mồ kê vãi tóe loe hết ra, dù ốm thật hay ốm giả vờ thì mẹ cũng đều bảo: Khỏe rồi đấy. Cứ xong tô phở là khỏi. Tài thật.

Thứ Hai, 1 tháng 1, 2018

LÃNG PHÍ CŨNG PHẢI BỊ TRỪNG PHẠT NẶNG…




Trong những việc tiêu cực mà đảng và nhà nước ta đang quyết liệt truy quét, bên cạnh tham ô, tham nhũng, làm trái, hối lộ vân vân thì lãng phí cũng là một việc rất đáng phải báo động. Nó cũng gây thất thoát kinh khủng, cũng là mảnh đất màu mỡ cho các tệ nạn khác có cơ phát triển, nó làm cho lòng tin của dân giảm sút, ngân khố quốc gia hao hụt, và thói vô trách nhiệm, vô cảm phát triển…