Thứ Tư, 19 tháng 7, 2017

“NHẶT CHUYỆN” TRÊN ĐƯỜNG




Đang bận làm nhà, nhà văn Nguyễn Một gọi: Đi chơi một chuyến không bác, toàn văn nhân. Chả suy nghĩ gì, nhận lời ngay: Ok đi. Làm nhà bây giờ nó cũng khác xưa, khoán hết, thi thoảng mình đến ngó tí, động viên thợ, rồi chờ họ hoàn công giao nhà cho mình, tất nhiên là mình phải… trả tiền cho họ. Mà tiền, theo “truyền thống” Việt, phần lớn là do… vợ nắm, vợ quyết, mình có ở nhà cũng chả giải quyết được việc gì, có khi lại… rối mắt rồi mà cãi cọ nhau.

Thứ Năm, 13 tháng 7, 2017

NHỚ MỘT LẦN CHƯ MỐ




          Ngày ấy cách đây hơn ba chục năm rồi…

Chúng tôi dự một cái trại sáng tác Văn học Nghệ thuật liên tỉnh và được huyện Ayun Pa tỉnh Gia Lai Kon Tum (cũ) bố trí về Chư Mố thực tế một ngày. Chưa biết Chư Mố là đâu, chỉ biết nó là tên một ngọn núi. Chư là núi, Mố là tên riêng. Hết. Gu Gồ chưa có, sách báo cũng không, nhưng ai cũng háo hức. Đêm nhà khách Ayun Pa như ngắn hơn.

Thứ Hai, 10 tháng 7, 2017

THẦN THÁNH RÊU ĐÁ NINH BÌNH




Một tối đẹp trời, một tốp nhà văn cựu binh xe tăng trên đường đi xuyên lại cuộc chiến tranh mà bánh xích xe các ông đã từng lăn bỗng ghé nhà tôi. Ngoài chuyện thăm nhau (chưa một lần biết mặt nhưng đọc nhau) thì các ông có một nhiệm vụ đặc biệt là chuyển cho tôi một cái thẫu nhựa của vợ chồng nhà văn Sương Nguyệt Minh Vũ Minh Nguyệt gửi. Trong ấy là... rêu đá phơi khô, đặc sản Ninh Bình, chỉ Ninh Bình mới có, hoặc giả chỉ người Ninh Bình mới biết ăn...

Thứ Tư, 5 tháng 7, 2017

TỪ QUY NHƠN ĐẾN HUẾ




Có lẽ là duyên phận nên một tinh mơ nào đó, trên bãi biển Quy Nhơn, tôi gặp một đồng nghiệp người Huế. Chúng tôi nói với nhau đủ thứ chuyện bên ly cà phê ban mai nghe có vị mặn của muối và hơi gió từ eo biển Quy Nhơn, mà nhà thơ người Huế Lê Văn Ngăn từng thốt lên trong bài thơ rất hay: “Sóng vẫn đập vào eo biển”, biết đâu ông cũng viết từ một buổi mai cà phê mặn sóng và gió này, là tôi cứ nghĩ thế để vơ vào cái buổi mai khó quên hôm ấy. Nghe nói ở Tuy Hòa có quán cà phê làm mê mệt thực khách bởi trong từng ly cà phê, chủ quán đã ý nhị thấm vào đấy một chút nước mắm. Tất nhiên nước mắm là thô, nhưng biết điều tiết nó, nó sẽ trở nên bí ẩn diệu vợi, trở nên níu kéo và thảng hoặc, trở nên vấn víu không quên. Cà phê và vị mặn, dẫu muối hay nước mắm, cũng là một bí quyết riêng để cà phê dậy mùi. Một thời người ta truyền tai nhau bí quyết rang cà phê là phải có nước mắm và mỡ gà...

Chủ Nhật, 2 tháng 7, 2017

NHỮNG MẢNG TỐI TỪ VIỆC MỘT NHÀ BÁO BỊ BẮT




Sự kiện nhà báo Lê Duy Phong bị bắt đã làm không chỉ làng báo rúng động mà cả xã hội cũng bàn luận sôi nổi. Không chỉ là vì sự việc diễn ra ngay sau ngày 21 tháng 6 một ngày, cũng không phải đây là sự việc đầu tiên trong làng báo, trước Phong đã có một số vụ rồi, mà có lẽ bởi, sự trắng trợn của sự việc, và cả tính bất ngờ của nó.

Thứ Bảy, 1 tháng 7, 2017

MỘT LẦN CHIẾU PHIM Ở ĐĂK TƠ KAN




Hồi Gia Lai Kon Tum còn chung tỉnh, hai huyện xa nhất là Đăk Glei phía bắc và Krông Pa phía nam. Muốn đi công tác về 2 huyện ấy nếu là sếp thì có xe U oát, còn nhân viên thì đón xe I-fa. Và thời gian lên đến nơi thường là 2 ngày. Sát huyện Đăk Glei là huyện Đăk Tô. Huyện Đăk Tô hồi ấy rất lớn, giờ chia ra đến mấy huyện. Không xa bằng Đăk Glei, nhưng huyện Đăk Tô lại có mấy xã cực kỳ khó đi, khó vào. Đăk Tơ Kan là một xã như thế.

Thứ Năm, 29 tháng 6, 2017

LẠI NHẶT CHUYỆN XỨ ĐÀI




Năm nay, lại vẫn là con gái, tiếp tục bố trí cho tôi một chuyến sang Đài Loan, bằng đường du lịch, tức là có thời gian hơn, đi nhiều hơn và quan trọng là, tiếp xúc được nhiều hơn, bằng khả năng mồm miệng tay chân của mình, có sự trợ giúp của hướng dẫn viên và con gái.

Thứ Tư, 21 tháng 6, 2017

VIẾT VẶT 21 THÁNG 6...



           Nếu tính từ ngày ra trường, làm tờ tạp chí 1 năm một số (tất nhiên còn làm nhiều việc khác là chính, trước khi tiến lên làm báo là chính), rồi tiến lên năm 2 số, và giờ tháng một số thì mình đã có 36 năm làm báo.

           Vui lắm, buồn cũng nhiều.

           Mình đã viết hàng ngàn bài báo từ... dở vừa vừa đến rất dở (nếu theo tiêu chí... giải thưởng) dù mình cũng có vài ba giải thưởng báo chí. Giờ, ngay đến giải thưởng văn chương mình cũng thấy chán rồi, nên dù làm văn chương chuyên nghiệp mình cũng từng từ chối giải thưởng đã trong tầm tay, và hiện, dù đã rút tác phẩm ở cái giải thưởng 5 năm một lần của tỉnh nhưng mình vẫn “bị” có một đồng giải nhất khác, vấn đề là, chả ai trao cho mình cái bằng chứng nhận cả, để thấy, giải thưởng giờ nó cũng thuộc diện, trao thì trao không trao thì thôi (mượn ý thơ đàn anh Nguyễn Trọng Tạo).

Chủ Nhật, 18 tháng 6, 2017

LÁ LẢU 2




Nhớ lần đầu tiên vào An Giang, nhà thơ Trịnh Bửu Hoài hỏi, giờ ông muốn ăn gì tôi chiêu đãi. Tôi bảo lần đầu tiên em về miền Tây, cho em nhậu một cuộc kiểu... miền Tây.

Tầm 3 giờ chiều, phôn thêm mấy bạn văn nữa, Trịnh Bửu Hoài đưa chúng tôi vào một... khu vườn.

Thứ Tư, 14 tháng 6, 2017

KHÔNG NÓI VỀ UNG THƯ BẰNG NƯỚC MẮT, hay là TIẾP CHUYỆN LỮ HỒNG




Sau bài “Bức thư của một cô giáo” viết về trường hợp cô giáo Lữ Hồng bị ung thư tụy cấp, giai đoạn cuối, di căn sang gan mà… sau 9 năm, đến giờ, cô vẫn tươi trẻ, vẫn thỏa nguyện ước mơ được là cô giáo, vẫn… đá bóng và vẫn sờ thấy cái cục u bằng nửa cái bát ăn cơm trong bụng, rất nhiều bạn đọc đã từ sửng sốt, kinh ngạc đến trân trọng, kính n cô gái rất trẻ này.

Thứ Hai, 12 tháng 6, 2017

LÁ LẢU 1.




Năm nào đấy, tôi vừa tốt nghiệp cấp 3, ra Ninh Bình thăm cậu. Cậu tôi là một đầu bếp có hạng tuy chỉ nghiệp dư, vì nghề chính của ông là giáo viên. Chỉ chừng tiếng đồng hồ, ông có thể biến một chú dê đang hùng dũng be be thế thành tiết canh, thành tái, thành nhựa mận, thành nướng, vân vân…

Chủ Nhật, 4 tháng 6, 2017

ĐỪNG ĐỂ BĂNG RÔN THÀNH RÁC ĐÔ THỊ...



Băng rôn, chả biết có nước nào nhiều băng rôn, khẩu hiệu như nước ta không, nhiều khi treo chỉ để mà treo chứ chả biết nó có tác dụng không? Chưa kể, rất nhiều câu nói của lãnh tụ bị ngắt ra khỏi ngữ cảnh khiến nó vừa cộc lốc vừa sai sai thế nào, ví dụ "Tự tôi ngày nào cũng tập", ví dụ "Rừng là vàng, nếu mình biết bảo vệ thì rừng rất quý" vân vân các loại... Đô thị, vô hình trung trở thành nơi... phô diễn băng rôn các loại các kiểu bất chấp ý thức thẩm mỹ...

Thứ Tư, 31 tháng 5, 2017

HÈ VỀ…




Vì làm nhà, tôi phải đi thuê một căn nhà để ở. Căn nhà này ở đường Nguyễn Du, có một hàng cây cổ thụ phía trước. Nó là nơi ve đậu và kết bè âm thanh.

Ngày đầu tiên, đang tha thẩn, thấy nước mát lạnh tưới xuống đầu và mặt. Giật mình tưởng mùa mưa đến sớm. Ông hàng xóm thổ công nói: Nước đái ve đấy. Ơ, mát đến tỉnh cả người.

Thứ Bảy, 27 tháng 5, 2017

GIỌNG ĐIỆU TRONG THƠ VĂN CÔNG HÙNG



Cô bé Đinh Thị Thanh là một sinh viên khá năng nổ, thông minh, học năm thứ 4 đại học Quy Nhơn và được chọn để làm luận văn tốt nghiệp, cô bé đã chọn làm về tôi. Theo tôi biết cô bé này vừa đi học vừa đi làm thêm, vừa tham gia các hoạt động của khoa của trường. Bài dưới đây không phải luận văn mà là một báo cáo khoa học cô viết để tham gia một hội nghị khoa học của trường, nghe nói cô là sinh viên đại học duy nhất được chọn, còn lại là các học viên cao học.

Xong hội nghị, cô bé nhắn tôi như thế này: "Cháu báo cáo bài viết nghiên cứu khoa học vào sáng nay rồi ạ. 4 người trong hội đồng họ đều biết chú (cháu thì cháu không để ý lắm) nhưng họ nói ra cháu mới biết. Ahihi. Thầy Hào phó khoa cháu, có nhắc là mọi người nên về tìm thơ chú đọc. Thầy bảo chú là sinh viên đại học tổng hợp Huế khóa 1 giống thầy hay sao á cháu nghe chữ được chữ mất. Thầy còn kể đi Quảng Ngãi ai gọi điện cho ai hỏi tìm quán ăn cơm, xong người kia bảo vào nhà tôi ăn cơm. Cháu nghe chữ được chữ mất. Ahihi. Đại ý là vậy. Còn cô giáo TS. Nguyễn Thị Vân Anh thì cũng nói nên đọc thơ chú vì cô cũng hay theo dõi blog của chú, nhận thấy thơ chú viết hay. Cô giáo nói vậy. Còn thầy thư ký lại biết chú qua Tạp chí Văn nghệ Gia Lai.
Cháu cũng hơi bất ngờ nhưng là bình thường á chú. Khi cháu báo cáo xong thì thầy cô mới nói... cháu chỉ nghĩ sao chú nổi tiếng thế. Cháu làm khóa luận về chú nhưng cháu cũng chỉ nghĩ là chú là nhà thơ, nhà báo, nhà văn rồi abczyz á... còn nổi tiếng nhiều người biết cháu lại k để ý..."... 

Hôm qua cô bé mail cho tôi cái luận văn cô viết, 76 trang, theo tôi là rất ổn so với một luận văn đại học. MỜi cccm đọc cái báo cáo khoa học của cô bé nhé, đa tạ... 

Thứ Ba, 23 tháng 5, 2017

THÁNG NĂM LẮC CẮC





          tháng 5 ve rền nứt kính
          hoa phượng trôi bồng bềnh trên mây
          em một bước thành người xa lạ
          tin nhắn bập bùng không dấu không viết hoa

Thứ Sáu, 19 tháng 5, 2017

BỨC THƯ CỦA MỘT CÔ GIÁO




Vì công việc, tôi hay lang thang trên mạng, và nhờ thế mà đã rất nhiều lần tôi phát hiện ra các cây bút trẻ và mới. Họ viết, rồi đăng lên trang cá nhân. Tôi đọc, nếu liên quan, ví dụ là tác giả trong địa bàn tôi công tác, tôi sẽ chủ động liên hệ, chia sẻ, bàn luận, và nếu hay, tôi xin phép họ mang về Tạp chí Văn Nghệ Gia Lai giới thiệu, nên tôi mở ở tạp chí 2 mục để có thể dễ dàng giới thiệu họ, một là mục “Sáng tác trẻ” và 2 là mục “Thơ mới”.

Trong một lần như thế tôi phát hiện ra Lữ Hồng.

Thứ Tư, 17 tháng 5, 2017

TỪ LA LA TỚI KON TẦNG




Hồi nhỏ, nhà tôi ở Thanh Hóa, 2 thứ tài sản quý nhất của gia đình thời ấy là 2 cái xe đạp của ba và mẹ, mỗi khi đi đâu về thì nó được... treo lên, 2 cái xe ngạo nghễ thượng trên 2 sợi dây thừng thả từ nóc nhà xuống có 2 cái móc, một móc vào ghi đông, một móc vào foobaga, khi nào buồn hoặc cần... tưởng tượng thì tôi ngồi cầm cái pê đan và... quay. Thi thoảng, ba mẹ không có nhà, tôi leo lên cái xe đang treo sát cái tường nhà tập thể trát tốc xi ấy và... cắm cổ đạp, say mê như cua rơ đường trường. Món quý thứ 2 là cái đài (radio), to như cái mặt ghế và dầy như cái lò vi sóng bây giờ, ngốn pin như thuồng luồng hít bia, chằng buộc đủ kiểu, mỗi khi nghe là phải ghé sát tai vào, vừa nghe vừa... vỗ ầm ầm vào đài, mà nào có nghe được cho đàng hoàng, nó cứ bổng trầm rồi khẹt khẹt liên tục, nghe câu được câu mất. Thế mà tối thứ 7 nào nhà tôi cũng chật khách, ấy là các cô chú trong khu tập thể sang “ăn” nước và nghe đài. Tối thứ 7 có 2 chương trình hay là “câu chuyện cảnh giác” và “sân khấu truyền thanh”. Tôi học lớp bốn lớp năm chi đấy, trở thành chuyên gia... độ pin. Pin thời ấy hiếm hơn... rau muống bè bây giờ, nên tôi nghe người lớn bày bèn về áp dụng cho nhà. Một là thả pin đã hư xuống gầm giường, cả tuần thì nó hồi lại nghe được một vài tiếng nữa. Cách công phu hơn là đục một cái lỗ, cho muối vào. Với cách này thì phải đấu dây kéo pin ra ngoài chứ lắp vào đài nước muối chảy ra hỏng ngay. Kiếm cái ống nứa, đút pin vào rồi lấy dây thun cột lại. Cách này cũng kéo dài tuổi thọ pin được chút ít. Cách nữa là thay vì 3 cục pin thì... chơi luôn 6 cục pin đã hỏng, thấy nó cũng ọ ẹ được một lúc.

Thứ Hai, 15 tháng 5, 2017

CỎ RỐI…



tưởng gần lại hóa xa
tưởng yêu thành thù hận
em lành như viên đạn
bắn mịt mù vào anh
------------

Thứ Năm, 11 tháng 5, 2017

NHẶT CHUYỆN NGÀY SÁCH…

Cũng sáng nay, tôi đã rưng rưng chụp một tấm ảnh. Ấy là một bà cụ, chắc phải hơn bảy chục tuổi, đầu vẫn đội mũ bảo hiểm, ngồi trong một gian sách và... đọc tại chỗ một cuốn sách. Giờ này ít khách nên cụ ngồi đọc khá thoải mái. Hội sách đông tầm chiều sang đêm kia. Sau mới biết cụ được con chở đến, để đấy rồi về làm việc, cụ cứ ngồi đọc, trưa con gái quay lại đón. Lại nhớ ngày xưa, hồi nhỏ, mỗi tuần mẹ cho mấy hào mua sách, cứ chủ nhật tôi đạp xe 10 cây số đến hiệu sách nhân dân, đứng tại chỗ đọc... 3 cuốn sách, sau đấy mới mua cuốn mình thích mang về. Và khác hẳn lúc ở hiệu sách, tôi giấu cuốn sách mua ấy rất kỹ, đợi ăn tối xong, học bài xong, tôi mới lôi cuốn sách ra đọc, suýt xoa đọc, xuýt xoa với nhân vật của mình dưới ánh đèn dầu lom đom. Thời ấy không thể nằm đọc một cách lười biếng được, bởi phụ thuộc đèn dầu, cái đèn lom đom mà nếu nằm sẽ đọc rất khó. Tôi luôn luôn ngồi trên bàn học để đọc, thành kính và thiêng liêng, khác hẳn lúc đứng khép nép ở hiệu sách, đọc ngốn ngấu như voi đói ăn bã mía.
 -------------------------

Chủ Nhật, 7 tháng 5, 2017

THÁNG GIÊNG





qua cửa một tiếng chim chào mào
gieo tháng giêng vào chùm lá biếc
nắng cứ tháng giêng rét cũng tháng giêng
em thành tháng giêng khi ngày còn chạp