Thứ Tư, 17 tháng 1, 2018

SÔNG QUA ĐỜI TÔI




Nhớ có lần dự cái trại sáng tác ở Nha Trang, dân khắp nơi tới, chủ yếu ở đồng bằng, nhõn tôi từ Pleiku xuống. Có một buổi ngồi trên bờ biển, bỗng mấy ông dân biển khích tôi… bơi thi, nghĩ tôi dân Tây Nguyên thì chủ yếu bơi trên… cạn.

Giao kèo xong xuôi, tôi nhao xuống biển làm một hơi, năm trăm mét cách bờ, ngoái lại, dăm lão bụng phệ vẫn nghi ngóp phía xa. Tôi vòng lại, lên bờ, đợi các lão kia lên hết mới thủng thẳng nói: Mua bia đi, các ông vừa thách nhà giàu húp tương đấy. Tôi quê nội có sông Hương, quê ngoại có sông Đáy, sinh ra và lớn lên ở sông Mã, giờ đang sống ở sông Ba, ngán chưa?

Thứ Bảy, 13 tháng 1, 2018

THÂM TRẦM VĂN TRẺ TÂY NGUYÊN




Tôi mở đầu bài viết này bằng cái tin nóng sốt mới nhận chiều qua: Cô giáo Đào An Duyên, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Gia Lai cùng lúc nhận 2 tin vui ngay những ngày đầu năm 2018: Tập thơ “Ngày đã qua” đạt giải khuyến khích giải thưởng hàng năm của Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam, và cũng từ hôm qua, cô chính thức là hội viên Hội Văn học Nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam. Và một nhà văn trẻ nữa vừa đủ phiếu trong cuộc họp BCH vừa qua để trở thành Hội viên hội Nhà Văn VN. Vì chưa có thông báo chính thức từ chủ tịch hội nên... chưa nhắc tên (Từng trong BCH nên tôi biết quy định này, chỉ bao giờ thông báo có chữ ký của chủ tịch hội mới được coi là chính thức).

Có sống ở Tây Nguyên mới thấy tin ấy là mừng.

Thứ Năm, 11 tháng 1, 2018

NHỮNG LỖ HỔNG CHẾT NGƯỜI




Vừa qua có một vụ án mà không biết diễn tả thế nào cho nó hết cái cảm giác vừa thương vừa giận, vừa buồn cười vừa căm phẫn, vừa hài hước vừa bi kịch, ấy là vụ mấy đứa trẻ rủ nhau ra đường cao tốc chặn xe vừa trấn lột tiền của lái xe vừa… tường thuật trực tiếp trên mạng xã hội.

Thứ Bảy, 6 tháng 1, 2018

NGŨ ĐIỀN TRONG TÔI LÀ NỖI NHỚ…




Ngũ điền là nhắc đến 5 Điền: Điền Hương, Điền Môn, Điền Lộc, Điền Hòa, Điền Hải. Đây từng là nơi chậm phát triển của Bình Trị Thiên, rồi Thừa Thiên Huế, là vùng khó khăn, vùng sâu vùng xa, tuy chưa phái là nhất nhưng cũng… vua biết mặt chúa biết tên, về sự khổ và nghèo...

Thứ Ba, 2 tháng 1, 2018

LOANH QUANH CHUYỆN PHỞ




Tôi không nhớ mình được ăn tô (bát) phở đầu tiên khi nào, nhưng chắc chắn là ăn ở thị xã Thanh Hóa vì tôi sinh ra và có tuổi thơ ở đấy. Tên quán hình như là phở Thắm, chỗ gần ga tàu hỏa. Chỉ nhớ, khi nào thèm phở quá thì… giả ốm. Không chịu ăn cơm thì mẹ đi mua phở. Tô phở hồi ấy là thiên đường, dù cả ba mẹ tôi đều là cán bộ và vô cùng chiều con, nhưng cũng chỉ khi nào bị… ốm thì chúng tôi mới được ăn phở. Vừa bón phở mẹ vừa bảo: Ăn nhanh chóng khỏe con. Ăn xong mồ hôi mồ kê vãi tóe loe hết ra, dù ốm thật hay ốm giả vờ thì mẹ cũng đều bảo: Khỏe rồi đấy. Cứ xong tô phở là khỏi. Tài thật.

Thứ Hai, 1 tháng 1, 2018

LÃNG PHÍ CŨNG PHẢI BỊ TRỪNG PHẠT NẶNG…




Trong những việc tiêu cực mà đảng và nhà nước ta đang quyết liệt truy quét, bên cạnh tham ô, tham nhũng, làm trái, hối lộ vân vân thì lãng phí cũng là một việc rất đáng phải báo động. Nó cũng gây thất thoát kinh khủng, cũng là mảnh đất màu mỡ cho các tệ nạn khác có cơ phát triển, nó làm cho lòng tin của dân giảm sút, ngân khố quốc gia hao hụt, và thói vô trách nhiệm, vô cảm phát triển…

Thứ Sáu, 29 tháng 12, 2017

HUẾ DẠ




Tôi sinh ra và lớn lên ở nơi mà tiếng “vâng” là đồng thuận. Nếu đồng ý là vâng, ai kêu thì dạ. Và cái từ vâng ấy nó cũng nhiều cung bậc lắm. Vâng, một tiếng gọn, sắc, đanh là cái cách khẳng định chắc chắn như đinh đóng cột. Vââng hơi kéo dài là có tính chất mỉa mai, giễu cợt. Vââââ…ng kéo rất dài là khó chịu lắm. Vờng, một biến thế của vâng là vâng ạ. Vầng là vâng nhanh. Vâẩng hơi cao lên phía cuối như có dấu hỏi là đương nhiên, chuyện như thế là rất chính xác.

Thứ Năm, 28 tháng 12, 2017

TỪ CHUYỆN ĐÀ NẴNG



Thì ra trong cơ chế rất chặt chẽ của chúng ta đã lộ ra những lỗ hổng chết người. Lỗ hổng ấy là, những kẻ cơ hội, thậm chí có người gọi là Mafia, câu kết với một bộ phận lãnh đạo, thậm chí là người đứng đu, để lũng đoạn chính sách, để thu lợi cho mình và cho phe cánh mà mình câu kết.
--------------

Thứ Bảy, 23 tháng 12, 2017

XẾP GHẾ




Đang có một hiện tượng phát triển rất kỳ lạ mươi năm nay: Xếp ghế cho người nhà, người quen, (và cả người... không quen nhưng có phong bì) trong các cơ quan nhà nước.

Tất nhiên không phải ai cũng có thể, có quyền xếp. Phải “như thế nào” mới có thể làm điều ấy.

Thứ Tư, 20 tháng 12, 2017

NHỮNG MÙA HÈ HUẾ...




Đi xa, nhớ mùa hè Huế kinh khủng.

Dẫu, đấy là cái mùa khắc nghiệt nhất, hơn cả mùa mưa Huế. Nắng như đổ lửa, mọi vật như quắt lại, như teo đi. Mọi thứ cứ hầm hập. Mọi điều cứ mưng mưng. Cũng nắng nhưng cái nắng Đà Nẵng nó khác, dẫu Đà Nẵng nhiều nắng hơn. Nhớ có lần, đi trong lút thút mưa Huế, vừa đến đỉnh đèo Hải Vân, cả xe ồ lên, phía Đà Nẵng, nắng tưng bừng, nắng hân hoan.

Chủ Nhật, 17 tháng 12, 2017

MÙA ĐÔNG, MẮM TÉP…




Vào sống ở phương Nam, mỗi khi mùa đông về là thổn thức nhớ, thèm cái lạnh gắn với suốt tuổi thơ của mình. Nhớ đủ thứ, nhớ nhất là cái lạnh. Tôi vẫn có thói quen cố gắng, mỗi cuối năm lại vù ra Hà Nội một chuyến, rồi chọn một tỉnh nào đấy, về chơi, đi trong căm căm gió bấc, trong tơi bời mây xám, trong mưa phùn, trong hùm hụp áo đơn áo kép, mà xuýt xoa, mà co ro, nhưng mà vẫn ấm áp, vẫn sướng, vì mình thỏa cái ước mơ rất… bần cố nông là sống lại ký ức một thời.

Lần này, sau một cơn “đi rét” như thế, bạn đãi một chầu… mắm tép.

Thứ Sáu, 15 tháng 12, 2017

VÀI KỶ NIỆM NHỎ

Hôm nay ở Hà Nội, báo Văn Hóa kỷ niệm 60 năm, già cmnr dù TBT là một nữ nhi trẻ và xinh đẹp. Nhà cháu có vài kỷ niệm với báo, bèn ngồi nhà vóng ra...

Tất nhiên, bài này là viết cho số báo kỷ niệm ngày lên lão ấy nên vẫn phải trịnh trọng chút không thì nó đếch dám in, he he...

Thứ Năm, 14 tháng 12, 2017

“XE THƠ” SÀI GÒN LONG AN


Lần đầu tiên tôi xuống Long An cũng là xuất phát từ trại sáng tác Vũng Tàu. Phi xe đò lên Biên Hòa, ngủ ở nhà nhà văn Nguyễn Đức Thọ, khi ấy còn rất trẻ khỏe, chừng mươi năm sau anh mất vì ung thư. Từ Biên Hòa tôi và Thọ đi xe máy, 4 ngày qua 7 tỉnh. Các tỉnh miền Tây rất gần nhau, tỉnh này cách tỉnh kia chỉ vài chục cây số, nên chuyện 4 ngày qua 7 tỉnh cũng là bình thường. Cái không bình thường là chúng tôi đã... vượt qua những trận rượu hết mình của bạn bè chờ sẵn để... trở về an toàn.

Thứ Tư, 13 tháng 12, 2017

HUẾ CHIỀU




Có một Huế chiều trong tâm thức Huế. Trong tôi nữa.

Đấy là một chiều vàng loang, nắng mưng mưng nửa thấp thỏm nửa tự tại, mấy đứa sinh viên chúng tôi đổ bộ lên Thiên An. Đến giờ tôi vẫn còn giữ nguyên cái cảm giác thiên thần lúc ấy. Đẹp quá. Chiều mỏng như tơ, lũ sinh viên văn khoa mơ mộng, bụng lép kẹp, vẫn sợ quá giờ ăn về ký túc xá thì sẽ hết cơm, nhưng vẫn nấn ná để tận hưởng hết cái cảm giác chiều đang giăng màn trước mặt. Sậm dần, những lá thông bết gió chùng chình như không muốn làm kinh động cái thảm lá thông chúng tôi đang ngồi, nên cứ dùng dằng dang dở. Cũng là lá thông, thông nằm dưới đất thành thảm thì im lặng đến nhẫn nại, thông đang rơi lại xốn xang như bài hoan ca vừa dứt. Hình như có hai đứa rụt rè im lặng nắm tay nhau, kín đáo lắm, như vô tình đụng rồi tần ngần lưu lại. Biết nhưng lơ, dù thấy tim mình tự nhiên đập to khác thường…

Thứ Hai, 11 tháng 12, 2017

TIẾN THOÁI LƯỠNG NAN




Trong quá trình đấu tranh phê và tự phê của ta hiện nay có một hiện tượng như thế này, ấy là nếu đấu tranh hăng quá, nhất là cấp phó đấu tranh với cấp trưởng, rất dễ bị quy là mất đoàn kết nội bộ, phe cánh, thậm chí là giành ghế, là lật đổ. Nhưng nếu để “đoàn kết nội bộ” thì lại thành người thủ tiêu đấu tranh, thành đồng lõa, thành có tư tưởng hữu khuynh.

Đằng nào cũng nguy, cũng khó xử, nên cuối cùng chọn cách im lặng, giữ tròn vai, giữ tiết tháo, giữ trong sạch cho mình.

Thứ Sáu, 8 tháng 12, 2017

TỪ LỄ HỘI DÃ QUỲ CHƯ ĐĂNG YA, NGHĨ VỀ THỜI CƠ DU LỊCH




Cuộc trò chuyện này diễn ra ngay khi lễ hội hoa dã quỳ Chư Đăng Ya vừa khai mạc xong. Tôi, một người từng rất yêu dã quỳ, viết nhiều về dã quỳ. Ông Đinh Vạn Dũng, chủ tịch hiệp hội du lịch Gia Lai, người có nhiều ý tưởng về du lịch, đắm đuối với những ý tưởng để đưa du lịch cất cánh xứng với tiềm năng của nó. Đêm Pleiku, trà nóng và trái tim cũng nóng...

Thứ Tư, 6 tháng 12, 2017

CŨNG PHẢI CHO DÂN MỘT QUYỀN LỰA CHỌN CHỨ?



Thực ra, dân, nhất là những người chạy xe, thừa hiểu vai trò và tác dụng của BOT trong sự phát triển của đất nước. Phải rạch ròi như thế để không đẩy dân về phe chống đối. Chủ trương BOT là một chủ trương lớn, hợp thời, hợp nhẽ và hợp quy luật. Nó đáp ứng nhu cầu đi lại, nhu cầu phát triển, thông thương, nhu cầu lựa chọn trong việc sử dụng dịch vụ. Kinh tế thị trường, sử dụng dịch vụ thì phải trả tiền, ai cũng hiểu như thế, trừ vài anh, dăm bảy anh, quen xài chùa, nhất là chùa của nhà nước. Số này không phải là dân, chắc chắn thế. Phải thế nào, cương vị ra làm sao mới có thể xài chùa được, còn lại cứ quy lát mà làm.

Thứ Ba, 5 tháng 12, 2017

VỀ TÂY SƠN THƯỢNG ĐẠO




Lâu lắm mới gặp lại nhà nghiên cứu Chăm Trần Kỳ Phương, mà lại gặp tại An Khê, cái thị xã nối 2 vùng biển và cao nguyên.

Thị xã An Khê như một nốt nhấn, trạm nghỉ trên trục Đông Tây gắn Quy Nhơn với các tỉnh Tây Nguyên. Tại đây vừa có một phát hiện chấn động về sự xuất hiện của loài người, ấy là chừng hơn 80 vạn năm trước, khu vực này đã có dấu vết con người. Phát hiện khảo cổ này khiến nhiều nghiên cứu trước đó về con người trên thế giới phải nhìn nhận lại, bản đồ xuất hiện loài người cũng phải vẽ lại.

Thứ Sáu, 1 tháng 12, 2017

VĨNH BIỆT CHỊ H'BEN




Khoảng năm 82 - 83 chi đó của thế kỷ trước, trong một đêm diễn của thầy trò nhạc viện Hà Nội tại Nhà văn hóa trung tâm, giờ là trụ sở của Nhà hát ca múa nhạc Đam San, nhạc sĩ Đinh Quang Hợp, giảng viên của trường, ra sân khấu giới thiệu một giọng ca nguyên là sinh viên nhạc viện, giờ đang công tác ở Gia Lai, một giọng ca theo nhạc sĩ Đinh Quang Hợp là khá đặc biệt, và học viện tự hào vì có sinh viên như thế này từng học tại trường. Người ông giới thiệu là bà H’ben, khi ấy đang là hiệu trưởng trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Tây Nguyên, trực thuộc Bộ Văn hóa Thông tin.

Thứ Bảy, 25 tháng 11, 2017

BÁN TỰ VI SƯ…




Dân tộc ta có truyền thống “tôn sư trọng đạo”. Thầy đứng thứ 2 trong xã hội. Quan niệm “quân sư phụ” dẫu là của Khổng Tử nhưng đã từ ngàn năm nay dân ta vẫn lấy đấy làm phương châm hành xử. Và quả thật, trong đời sống đã có những tấm gương thầy giáo lừng danh mà hầu như nhắc tới tên ai cũng biết. Đấy là Chu Văn An, thầy của các thầy với tấm gương tiết tháo và sự minh triết trong cả nghề và đời. Là Nguyễn Đình Chiểu “chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm/ Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”, là Lê Quý Đôn, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Thiếp vân vân. Và mới nhất, đám tang nhà giáo Văn Như Cương với rất đông người đưa, có nhiều người chưa hề học ông nhưng vẫn coi ông là thầy, nghe tin ông mất, dẫu ở rất xa cũng đã về viếng ông. Đám tang của ông có nước mắt và nụ cười, có xót xa đau đớn nhưng cũng đầy tự hào hãnh diện…