Thứ Ba, 20 tháng 10, 2020

LIỆU CÓ CÒN KỊP...

 


Năm nào cũng thế, cứ dịp này là nước ta bị lụt. Năm nay mới miền Trung bị. Tôi vừa về quê ở Huế giỗ mẹ, cũng biết là sẽ gặp lụt nhưng không nghĩ nó kinh thế. Là hai ngày đầu thì không sao. Sau đấy có một đêm mưa suốt đêm, và hôm sau cứ thế nước lừ lừ lên. Cũng nói luôn là, người Huế đã rất thông minh khi trong mỗi ngôi nhà rường đều có cái rầm thượng, hay gọi là cái rương cũng được, rất đẹp, như một phần của ngôi nhà, cũng chạm trổ tinh vi, con tiện sắc sảo. Và nhiệm vụ của nó chỉ là... chứa đồ khi lũ đến. Đồ người Huế thì hai thứ quý nhất là gạo và sách, sẽ ưu tiên lên đấy đầu tiên.

Thứ Hai, 19 tháng 10, 2020

TỪ CHUYỆN NHÀ RƯỜNG NHÀ LÁ MÁI

 


          Vầng, thứ 2, lại bài của nhà cháu, "Nặc" danh là Hùng Tây Nguyên trên Reatimes ạ. LINK GỐC Ở ĐÂY Ạ.    

-------      

           Nước ta chia thành ba vùng rất rõ rệt, Bắc Trung Nam, là chia theo hàng ngang, hàng dọc thì có duyên hải và Trường Sơn Tây Nguyên chẳng hạn. Đây đang kể ba miền theo hàng ngang. Và Miền Trung thì người ta gọi là khúc ruột. Có người hài hước, bảo con người có 3 phần. Cái ngon thì phần đầu hưởng, cái sướng thì phần dưới hưởng. Cái phần lộn xộn thì của miền Trung, thì ruột mà, nơi chứa thức ăn và phân loại thức ăn nên nó nửa tinh hoa nửa cặn bã.

Thứ Bảy, 17 tháng 10, 2020

NỖI ĐAU RÀO TRĂNG

            Bài đăng hôm nay trên Reatimes, mục "Cà phê cuối tuần"


          Những ngày qua, nhân dân cả nước hướng về huyện Phong Điền, Thừa Thiên Huế, nơi có thủy điện Rào Trăng 3, và ba bốn thủy điện khác nữa, trên con sông này, hồi hộp, lo âu, vỡ òa, tức tưởi.

          Chả phải ngẫu nhiên mà người ta gọi miền Trung là khúc ruột. Cái khúc ruột ấy năm nào cũng khiến ta quặn đau, năm nào cũng khiến ta thắc thỏm, lo sợ...

          Và năm nay thì nó dữ dội hơn nhiều.

          Tháng này, nhà tôi giỗ mẹ tôi.

          Nhớ cái năm mẹ mất cũng mưa gió tơi bời lắm. Đưa mẹ lên nghĩa trang độn cát tất cả mặc áo mưa. Những vòng hoa sũng nước.

Thứ Hai, 12 tháng 10, 2020

TÉ RA CỤ NGUYỄN TRI PHƯƠNG ĐANG NẰM Ở PHONG CHƯƠNG

 

Thứ 2, lại là bài nhà cháu ở Reatimes, gốc Ở ĐÂY ạ.

Quê tôi ở làng Thế Chí Tây, huyện Phong Điền, Thừa Thiên Huế. Nó là một trong 5 xã ven phá Tam Giang, được gọi là Ngũ Điền. Ngày xưa nhắc đến Ngũ Điền là nhắc đến một vùng 5 xã nghèo khổ khó khăn gồm Điền Hương, Điền Môn, Điền Lộc, Điền Hòa, Điền Hải. Thế Chí Tây là tên cũ của Điền Hòa. Mỗi lần từ Huế về quê có mấy đường gồm đường thủy, là đi đò từ bến Đông Ba, chạy xình xịch 4 tiếng về tới làng. Đò chật ních, sặc mùi thuốc rê và cá tôm. Đường bộ thì hoặc qua đò Vĩnh Tu, đọan này phá rộng, từ bên này sang bên kia bờ mênh mông cả cây số duềnh doàng sóng. Và đường nữa thì chạy dấn lên tận Phong Điền để qua đò Đại Lộc. Con đường này hết sức lồi lõm, chạy qua xã Phong Chương, đất đỏ và cát trộn lẫn, và tôi thấy vùng này còn nghèo hơn ngũ điền nhiều.

Thứ Ba, 6 tháng 10, 2020

NHỮNG VỈA HÈ CAO NGUYÊN

 


          Nước ta, có vẻ như vỉa hè nó trở thành một phần của đời sống thành phố. Có người còn khái quát nó lên thành... văn hóa vỉa hè. Năm nào đấy, thủ tướng Võ Văn Kiệt ra nghị định về vỉa hè, thực ra là làm sao để đường thông hè thoáng. Thế là hàng loạt ngôi nhà bị đập, trả vỉa hè cho người đi bộ. Nhưng, đâu như chỉ vài năm, vỉa hè lại... như cũ. Rồi chuyện anh Đoàn Ngọc Hải, phó chủ tịch quận 1, trực tiếp đi giải phóng vỉa hè cũng rộ lên tiếng vào lời ra, và cuối cùng thì, thành phố HCM điều ông sang vị trí khác, và ông, giũ áo từ quan, về chạy marathon và làm từ thiện.

Thứ Hai, 5 tháng 10, 2020

LẠI VẨN VƠ CÀ PHÊ, VÀ KHÔNG CHỈ CÀ PHÊ

 


          Tôi nghiện cà phê, làm gì thì làm, ăn sáng xong là phải một cữ.

Xưa vào quán, nhân viên hỏi: Anh uống gì, đen, sữa, nóng đá? chỉ 4 loại ấy, tức cà phê đen nóng, đen đá, cà phê sữa (ngoài Bắc gọi là nâu, dựa theo màu) nóng hoặc đá.

Nay thêm: cà phê nguyên chất hay cà phê trộn, pha máy hay pha phin???

Tức là đang có sự "đổi mới" quyết liệt từ cà phê.

Thứ Tư, 30 tháng 9, 2020

NĂM BÀI THƠ

 

          Giờ lại đổi cách post thơ lên web ạ, cứ chùm 5 bài một post. Lần trước post một lần 15 bài, thấy nó... hơi tham, rút kinh nghiệm, giờ 5 bài 1 cho nó... vừa miệng. Và theo thứ tự thời gian lưu trong Documents.

Thứ Hai, 28 tháng 9, 2020

LÒNG TỐT VÀ THỊ PHI

 Như thường lệ, sáng thứ 2, bài nhà cháu trên Reatimes ạ, GỐC Ở ĐÂY

Phải nói ngay thế này, tôi là người từng không ưa anh Hải, Đoàn Ngọc Hải ấy, cái thời anh ấy làm phó chủ tịch quận 1 đi dẹp vỉa hè ấy. Không phải phản đối việc dẹp vỉa hè, dù quả là, xung quanh vỉa hè còn rất nhiều chuyện vân vi. Chả phải ngẫu nhiên mà người ta, cả người nước ngoài, nâng cái món vỉa hè Việt Nam thành hẳn... văn hóa vỉa hè.  Việt Nam xuất phát từ nền kinh tế tiểu nông, tiết kiệm từng thước đất, nên cái việc để những vỉa hè thẳng băng, sáng loáng, rộng rinh... nó như là... trái khoáy, như là trêu người. Vỉa hè thì có khác quái gì... bờ ruộng, là đã từng có ông bạn tôi nói thế. Bờ ruộng thì mỗi bên mỗi lần làm cỏ vạc một ít, nên cuối cùng nó mỏng như cái... lưỡi dao, đi trên ấy rất khó, dù một trong những mục đích của nó là để đi. Ông Hữu Thỉnh có câu thơ rất hay về bờ ruộng: "vạc mảnh bờ con cua mất quê/ rau đay làm lẽ thuở tôi về", là từ cái đoạn bên nào cũng vạc bờ ấy. Riết rồi quen, người ta thấy cái việc nhấp nhổm vỉa hè nó như là... đặc sản. Ra nước ngoài, thấy vỉa hè trống trơn, cứ chèm chẹp thèm một góc vỉa hè mà khề khà ly cà phê hay là chai bia cỏ, ngắm phố, ngắm người và... hít bụi.

Thứ Hai, 21 tháng 9, 2020

XIN HÃY BỎ ĐI NHỮNG VÔ BỔ, HÌNH THỨC...

Không ai phủ nhận chuyện thi đua nhưng ở nhiều cơ quan, đơn vị cơ sở, thì có vẻ càng ngày phong trào này càng trở nên sơ sài và hình thức. Không chỉ thế, có trường hợp, việc này trở thành sự hành hạ nhau mỗi cuối năm và là lý do để người ta trù dập nhau.

Chủ Nhật, 20 tháng 9, 2020

CHUYỆN NHỮNG NGHỆ NHÂN DÂN GIAN TÂY NGUYÊN

 


          Hôm nọ, cần người làm cho cái cây nêu trong khu du lịch Một thoáng Việt Nam mà tôi đương phục vụ ở đấy, thông qua một nghệ sĩ Nhiếp ảnh mà "thuộc chuyện buôn làng hơn chuyện nhà mình", tôi vời được 2 ông người Jrai là Yoan và Yai xuống Củ Chi. Sắp xếp xong chỗ ở, 2 ông ra ngắm chỗ sẽ đặt cây nêu, thảo luận một hồi, rồi xách dao đi một vòng khu du lịch, đi qua khoảng... 100 bụi tre thì dừng lại ở một bụi có cây tre cao vút. Thảo luận một hồi nữa, bằng tiếng Jrai, tất nhiên, 2 ông bắt tay nhau rồi cùng chỉ vào cây tre ấy, ra hiệu cho tôi là sẽ dùng cây tre ấy làm cột nêu. Và chui vào chặt.

Thứ Sáu, 18 tháng 9, 2020

ĐẠO VĂN VÀ... KHỦNG BỐ

Bài đã đăng trên Reatimes, Ở ĐÂY, mang về trang nhà để lưu. 
------------- 

 Ngày xưa chưa có mạng, không biết chuyện đạo văn như thế nào, chứ từ khi mạng xã hội, nhất là khi ông Google sinh ra hệ thống tìm kiếm toàn cầu, rồi facebook phát triển, thành một tờ báo không lồ với hàng triệu tờ báo con thì rất nhiều chuyện cười ra nước mắt xung quanh đạo văn. Cũng không hẳn ngày xưa không bị phát hiện. Nhớ năm nào đấy, báo tết của một tỉnh in bài thơ "Viên xúc xắc mùa thu" của một tác giả lạ hoắc. Thời gian êm đềm đến lúc một nhà thơ, khi ấy còn trẻ, phát hiện, ơ bài này là của Hoàng Nhuận Cầm mà. Sau đấy, cả "tác giả" và người chịu trách nhiệm cho đăng, đã sử dụng rất nhiều biện pháp để chày bửa chuyện này, và khủng bố người phát hiện.

Chủ Nhật, 13 tháng 9, 2020

TỪ CHUYỆN CHÙA KỲ QUANG 2.

 Bài của nhà cháu hôm nay đăng ở mục "Kính đa tròng" báo Dân Việt ạ, link gốc Ở ĐÂY. Bản nhà cháu là bản full ạ.

-----------------

 Hồi nhỏ, tôi theo nhà máy của mẹ sơ tán về làng Phong Mục của xã Châu Lộc, Hậu Lộc, Thanh Hóa. Khu tập thể làm từng dãy nhà tranh tre nứa lá ngay rìa khu nghĩa địa của làng. Trẻ con bé tí, chưa biết sợ là gì. Lâu lâu lại thấy đám ma cờ phướn khăn trắng áo xô với những người đàn bà tóc tai xõa xượi đi sau mấy ông khiêng hòm người chết ra nghĩa địa. Rồi khoảng tầm 3 hoặc 4 giờ sáng, thi thoảng lại chứng kiến những cuộc bốc mộ. Cũng về sau mới biết, làng có 2 khu nghĩa địa. Khu này là trên đồi, trồng toàn cây sở. Còn khu nữa, ở cái gò khá to ở giữa đồng. Khu này chi chít mả. Chôn phải mùa lụt thì thôi rồi, phải dùng mấy cây tre đóng thành néo dìm quan tài xuống rồi lấp đất, chính thức là lấp bùn lên, rồi vẫn phải dùng tre đóng cọc ràng lại không thì quan tài nó... nổi lên. Phong tục miền Bắc là chôn 3 năm thì "thay nhà", "sang cát", tức là bốc mả, chuyển xương cốt sang tiểu sành. Phải đến khi đưa các cụ sang tiểu sành thì mới an tâm, mới coi như là lo xong việc cho các cụ. Tôi từng chứng kiến những cuộc "chuyển nhà" ở ruộng như thế. Người ta mang theo cả xô để... bắt cá trê và ếch trong mả.

Thứ Tư, 9 tháng 9, 2020

ĐỂ BỚT ĐI NHỮNG ĐAU LÒNG, XẤU HỔ...


(Bài này là quan điểm cá nhân của nhà cháu. Vài tờ báo đã đọc, khen hay, thích lắm, nhưng đăng thì... chết. Thì nhà cháu đăng lên đây chỉ như một đề xuất, có chi mô nơ...)

Lâu lâu lại rồ lên một vụ chân dài bán dâm cho đại gia bị túm. Lần này là đến mấy chục nghìn đô. Thế là lại xúm vào mổ xẻ, phân tích. Người dựa trên đạo đức, kẻ dựa vào luật, vị căn cứ trên giá trị thẩm mỹ vân vân các loại. Mà tóm lại là phần lớn các cô gái bị bêu ra đủ hình đủ dạng, trong khi chúng ta luôn mồm luôn miệng luôn tay luôn chân luôn tư duy luôn ý chí rằng, phải đề cao phụ nữ, phải bình đẳng, phải cơ cấu... các loại. Thế mà các bố đi mua kia luôn được bảo vệ hơn bảo vệ tài liệu mật, giấu như giấu cái gì, nếu lỡ phải bêu tên thì bao giờ cũng được trang trọng viết tắt, tắt xong lại còn trang trọng chú thích "Tên nhân vật đã được thay đổi). (Nhưng mới nhất thì... gió đã đổi chiều. Một anh huấn luyện viên thể hình cũng đi... bán được cho gái trẻ dù bị chặt phế khá kinh).

Chủ Nhật, 6 tháng 9, 2020

"CỞI NGÀY" CỦA VĂN CÔNG HÙNG

Tự nhiên lục tài liệu trong My Documents, nhặt được bài của bà chị Bùi Kim Anh viết về bài thơ "Cởi ngày" của mình. Quả là lâu nay có lỗi với trang web và với chính... mình quá. Một là ít đăng bài trên web, hai là lại càng ít sưu tầm và đăng những bài viết về VCH trên góc "Bạn bè viết về VCH" trên web này...

Cũng không nhớ bài này nhà thơ Bùi Kim Anh đã đăng ở đâu chưa. Chắc chưa, vì bản chị gửi cho mình vẫn còn lỗi chấm câu, mình vừa thêm mấy nhát vào cuối câu, kiểu viết xong đương nóng hổi gửi ngay cho thằng em, mà thằng em quên béng. Nó được lưu trong Documents từ ngày 4/6/2013, huhu. Em cám ơn chị ạ, bà chị kính mến...
----------------

Thứ Bảy, 5 tháng 9, 2020

BOK WỪU, ĐƯỜNG WỪU VÀ CHUYỆN ÔNG WỪU


             Như cái tượng ông Núp rất lớn ở ngã ba Hoa Lư, thành phố Pleiku. Sau khi khánh thành trống rong cờ mở... đã được cẩu vào một góc khuất để nhường cái bệ ấy cho một... cục đá.
-----------------

Thứ Hai, 31 tháng 8, 2020

CHUYỆN TƯƠNG HỖ LỄ HỘI VÀ DU LỊCH



Có một sự quan hệ tương hỗ rất chặt chẽ giữa lễ hội và du lịch. Du lịch bám vào lễ hội và ngược lại lễ hội cũng cần có du lịch để có thêm điều kiện tương tác và phát triển.

          Hôm rồi, người Jrai của làng R’bai ở ngay thị trấn Phú Thiện, Gia Lai, tổ chức lễ cúng cầu mưa, và huyện Phú Thiện, nhân đấy, làm một cuộc quảng bá về du lịch.

          Có mấy vấn đề cần phải đề cập về mối quan hệ tương hỗ này.

Thứ Hai, 24 tháng 8, 2020

TÔI TỪNG CÓ MẤY BÀI THƠ CA NGỢI... VỈA HÈ...


Bài đăng trên Reatimes sáng nay ạ, Ở ĐÂY.
        
  Nói gì thì nói, cái vỉa hè hiện vẫn đang là một "đặc sản" của phố xá Việt. Nó vừa là "đặc sản" vật chất, vừa là "đặc sản" tinh thần, tới mức người ta nâng nó lên thành văn hóa, văn hóa vỉa hè.

          Vốn dĩ dân ta đa phần nông thôn, cái vỉa hè chả nghĩa lý gì. Thời bao cấp, vỉa hè cũng chỉ lác đác có tí "công dụng phụ" còn thì nó vẫn là vỉa hè. Tới khi đổi mới, kinh tế thị trường, thì đồng loạt vỉa hè nó thành... vỉa hè, như bây giờ.

Thứ Năm, 20 tháng 8, 2020

ĐÃ TỪNG "PHỐ NÚI TRỜI GẦN"*...



          Cái ấn tượng đầu tiên của tôi với Pleiku là từ bài hát "còn chút gì để nhớ" của nhạc sĩ Phạm Duy phổ thơ Vũ Hữu Định. Khổ, thời ấy cái bài này bị cấm, mãi gần đây mới cho phép, chứ hồi ngoài Bắc thì hầu như chả ai biết. Sau tôi về Huế học đại học, chủ nhật lên nhà bà chị ở Nam Giao chơi, lâu lâu thấy chị mở cái băng cối tiếng hát Khánh Ly (cũng là mở trộm chứ bị lộ thì nguy to), nghe bài này tôi cứ sững sờ. Trời ạ, sao lại có tiếng hát liêu trai mê đắm thế. Sao lại có những ca từ đẹp thế. Và giai điệu nữa, nó vừa ngọt ngào vừa sâu lắng, vừa bí ẩn vừa gần gụi, đầy nhũn nhặn nhưng cũng kiêu sa. Chỉ nghe một lần tôi thuộc ngay, và cứ ông ổng hát theo như... hét: "Xin cảm ơn thành phố có em/ xin cảm ơn một mái tóc mềm...". Thời ấy, người ta ít cảm ơn lắm, nhất là trong tác phẩm văn học nghệ thuật. Phải khi về Huế sống tôi mới thấy ở từng thùng rác có dòng chữ: "Xin cho tôi rác". Xã hội ta trước đấy đa phần là mệnh lệnh: "Xuống xe tắt máy xuất trình giấy tờ". "Nghiêm cấm quần loe tóc dài". "Bỏ rác vào đây" vân vân...

Thứ Hai, 17 tháng 8, 2020

CỨ PHẢI TRƯỜNG KỲ VÀ LẠC QUAN THÔI...



          Thế là Covyd bùng lên ở nước ta đợt 2, đợt sau "trội" hơn đợt trước.

          Là có người chết. Là số ca tăng nhanh trong ngày. Là có tâm dịch vân vân.

          Nhưng chúng ta đã có kinh nghiệm. Không hoảng loạn, không bi quan. Chúng ta bình tĩnh trong khôn ngoan và hiểu biết.