Thứ Tư, 13 tháng 1, 2021

LẠI SẮP SẶC SỠ TẾT (Bản Full không che he he)

 

          Sắp tết rồi, từ thành thị tới nông thôn lại chuẩn bị trang hoàng đón tết.

          Một trong những cách trang hoàng là... mắc điện làm hoa.

          Vốn dĩ cành đào, cây mai nó đã đẹp rồi, và quả là, nó đẹp, không có nó cứ như thiếu tết. Nhưng mang về, người ta lại thêm một việc, là mắc điện xanh đỏ tím vàng nhấp nháy chớp tắt cho nó.

          Thôi thì, trong nhà, anh làm gì cũng được, quyền anh, thích thì anh hưởng. Cái gu thẩm mỹ, sự thích cái đẹp, và cả quan niệm về cái đẹp của từng cá nhân thì chả ai can thiệp được, dù nó có liên quan đến phông văn hóa và tư duy thẩm mỹ nói chung. Thế nên cái nạn Karaoke hoành hành bao nhiêu năm nay mà có ai dẹp được đâu. Một người vui cả dãy xóm buồn, một nhà hát cả phố điếc tai mất ngủ,  làm gì nhau?

Thứ Hai, 11 tháng 1, 2021

HOA LẠ...

            Thời đại phố xá, những gì bình dị nhất lại trở thành... lạ, thành đặc sản. Xưa người nông dân thu hoạch khoai lang xong, mà chả cứ khoai lang, các loại khác cũng thế, sợ nhất là nó mọc mầm. Nên cách bảo quản thời ấy là làm khô, khoai khô, sắn khô..., mùa hè, các sân ngập khoai sắn thái lát rồi phơi. Phơi khô thì cất để độn cơm ăn dần, thậm chí không có cơm mà độn, chỉ nấu mình khoai sắn khô cũng xong bữa. Khoai thì còn luộc lên rồi thái mỏng phơi nắng thành món khoai deo (giờ tôi cũng không hiểu tên thật của nó là deo hay reo nữa), nhưng đấy là món chống đói rất hữu hiệu. Còn khi khoai nó đã mọc mầm thì chỉ có vất, nhất là khoai tây, nghe nói rất độc nữa. Nhờ ăn độn sắn khoai mà cũng có nhiều loại bánh ngon ra đời, mà bánh bột lọc xứ Huế là một ví dụ. Nó làm hẳn nên một thương hiệu cho Huế, hầu như du khách tới Huế đều đặt mục tiêu ăn ít nhất một trận bánh bột lọc Huế, có ai biết nó xuất xứ từ món ăn... độn, ngán quá thì đổi món, nghĩ ra cách cho nó đỡ ngán.

Thứ Tư, 6 tháng 1, 2021

CHỮ DANH KIA CŨNG...

          "Đã mang tiếng ở trong trời đất

phải có danh gì với núi sông"...

Cách đây mấy trăm năm cụ Nguyễn Công Trứ đã khẳng định thế.

Và con cháu ông, bây giờ, nếu có chạy theo danh thì cũng... không đáng ngạc nhiên lắm.

Ngạc nhiên chăng, là người ta chạy bằng mọi cách, chạy tới mức siêu chạy, bất chấp nhân phẩm, danh dự, lòng tự trọng...

Thứ Hai, 4 tháng 1, 2021

CHUYỆN HẬU LỄ HỘI DÃ QUỲ


          Nói luôn thế này, tôi là người "có tâm" với dã quỳ, từng viết vài chục bài báo về dã quỳ, từ hồi người ta còn coi nó là... cỏ dại, người ta tìm cách tiêu diệt nó vì nó lấn chiếm đất đai. Thời ấy người ta tranh thủ từng thẻo đất để trồng khoai, sắn... chống đói và chăn nuôi, nên cái sự dã quỳ cứ lừ lừ lấn đất khiến con người rất ghét. Thậm chí có quan bác có trách nhiệm còn nói với tôi: Ông có ý đồ gì mà cứ đi ca ngợi loại ăn hại ấy? Tôi thì... tán, gán cho dã quỳ những phẩm chất của... Tây Nguyên, mặc dù, nó, dã quỳ ấy, có mặt ở khắp nơi. Hồi ấy tôi đã viết như thế này: "Nó vốn là một loài hoa dại, đã nở hàng triệu đời nay trên trái đất này. Có thể ai cũng đã từng thấy ở bất cứ nơi đâu trên đất nước ta, nhưng không hiểu sao, khi về với Tây Nguyên nó mới là... dã quỳ. Có lẽ do cái gió, cái nắng, cái thiên thời địa lợi, cái thông thổ khắc nghiệt, cái gì đó không diễn tả nổi khiến nó mới là dã quỳ.

Thứ Hai, 28 tháng 12, 2020

TỪ CHUYỆN TÌM LIỆT SĨ PHẠM HOÀI

 


          Chị Phạm Tâm Hiếu, một nhà báo ở Hà Nội vừa hết sức vui mừng tìm được anh trai của mình, liệt sĩ Phạm Hoài, tại nghĩa trang liệt sĩ huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai. Tôi phải viết lại việc này vì thấy nó cần phải viết, vì chúng ta còn rất nhiều liệt sĩ như liệt sĩ Hoài nữa, gia đình cũng đang đỏ mắt đi tìm, và bản thân tôi cũng đã giúp nhiều người đi tìm, nhưng đều không kết quả.

          Chúng tôi là bạn phây thôi, chưa gặp nhau ngoài đời. Chị Hiếu có người anh là Phạm Minh cũng bạn phây búc của tôi. Hai anh em nhà này nói chuyện với nhau trên mạng vui lắm, nhất là những gì thuộc về ký ức và... ăn uống. Tôi cũng rành các món dân dã nên hợp với bác Minh, thi thoảng đọc nhau và nói chuyện với nhau...

Thứ Bảy, 26 tháng 12, 2020

PLEIKU DẬP DÌU CẦM TAY NHAU CHO KHỎI LẠC

             Trong toàn bộ hành trang thơ trĩu nặng nghĩa tình đời tư - thế sự đó, anh dành phần nhiều tình cảm của mình cho Pleiku và cho chủ đề tình yêu với những cung bậc và sắc thái đắm say, mơ mộng. Thơ Văn Công Hùng thuộc về mỹ cảm của cái đẹp với sự đối sánh giữa con người và thiên nhiên, tạo vật trong sự tương tác, tương hợp cụ thể, qua đó, anh tạo lập nên những kinh nghiệm triết mỹ, nhân sinh cho từng quan hệ sống. Bài thơ Cầm Xuân là một trong những kinh nghiệm quan hệ hiện sinh đó, dù trên bề mặt câu chữ, anh không đồng hiện cảnh vật và con người Pleiku cụ thể. Nhưng người đọc tinh ý sẽ nhận ra bên sau, bên xa của câu chữ chính là tình cảnh và hồn vía của Pleiku.

Bài của PGS TS Nhà thơ Hồ Thế Hà viết về 1 bài thơ của nhà cháu trên báo GL ạ.

---------------------

Thứ Sáu, 25 tháng 12, 2020

NGƯỢC TRÊN

 


          Giật mình, lại đã chuẩn bị tết rồi.

          Giật mình là bởi, mọi năm nó khác, năm nay dịch giã như thế, công việc đình đốn, lương lậu hẻo, thu nhập thấp, cái sự ngóng tết nó không mặn như mọi năm nữa.

          Nhưng hôm qua đọc cái chỉ thị của ban bí thư, thấy tết đã rất gần.

          Rồi cứ lan man nghĩ.

Thứ Ba, 22 tháng 12, 2020

NGHĨ LAN MAN NHÂN VÀI VIỆC TRƯỚC MẮT...

 


          Mấy hôm nay cái chuyện một gã vừa không có bằng lái, vừa nghiện ma túy, thuê xe tự lái chạy rất liều mạng, vượt tốc độ cho phép tới mấy chục cây số, và tông chết một anh Grabiker, làm bị thương nặng một cô tiếp viên hàng không, được các báo nhắc nhiều khi tòa đưa vụ này ra xử và phạt anh này 7 năm 6 tháng tù. Chuyện chẳng có gì đáng nói bởi nó đúng người đúng tội. Hình như cả hai phía cùng đều có ý định kháng cáo. Chuyện đáng nói là, suốt cả năm trời, cô tiếp viên hàng không xinh đẹp giờ "sống không bằng chết" nằm trên giường bệnh với liên tiếp các lần mổ... nhưng gia đình bị cáo không một lần, một lời thăm hỏi. Giờ trước tòa, khi con bị tuyên án thì bà mẹ mới... "khóc ngất"- sao tôi ghét cái chữ này thế mà một số phóng viên lại rất hay dùng, và trách tòa xử... nặng quá, sẽ kháng cáo. Chuyện tiếp theo là, gia đình này cũng đã kịp sang tên ngôi nhà từ của bị cáo sang tên bà mẹ, mà theo như nhận định của luật sư là có hiện tượng tẩu tán tài sản để thi hành án.

Thứ Năm, 17 tháng 12, 2020

CHỨNG CHỈ PHÙ PHIẾM

 


          Hầu như đời công chức, viên chức, nói chung là người nhà nước, là cán bộ, không ai lạ gì cái thứ giấy con con, thời hạn học cũng không dài, nhưng nó ám ảnh mọi người, là chứng chỉ.

          Giờ đang có mốt họp lớp. Ngoài họp các lớp từ... mẫu giáo tới đại học, thì còn các lớp bồi dưỡng. Chính là các lớp để lấy chứng chỉ. Gọi là bồi dưỡng nhưng không phải ai muốn đi thì đi mà nó là bắt buộc phải có trong hồ sơ mỗi người.

Thứ Tư, 9 tháng 12, 2020

ĐI HOÀI KHÔNG HẾT MỘT CƠN MƠ

 Cô này là Đào An Duyên, nhà văn nhà giáo, thạc sĩ văn chương, đề tài thạc sĩ là... thơ Văn Công Hùng và sinh thái môi trường chi đó. Tranh thủ đọc thơ nhà cháu mần luận văn, cổ nhón tay viết về tập thơ mới nhất của nhà cháu, tập "Trong cơn mơ có thực". Cổ bảo viết dài lắm, nhưng khuôn khổ tờ báo chỉ cho từng ấy chữ, nên đành...

Mà nhà cháu có mục "Bạn bè viết về VCH", bấy nay chịu khó đăng vào đây lắm, để lưu, gần đây lười, từ giờ sẽ siêng trở lại, có chi mô nơ.

------------------------------

Thứ Hai, 7 tháng 12, 2020

LẠI CHUYỆN... ĐẦU RA, HAY LÀ SHIT

 

          

           Tự nhiên lại nhớ những cái nhà vệ sinh một thời.

          Trước đấy thì kinh hoàng lắm, không dám kể nữa, vì nó tởm không chịu được. Chỉ nhớ mỗi khi tôi đi dạy hoặc nói chuyện, giải thích câu "Nhất quận công, nhì ỉa đồng", chỉ cần nói rằng ỉa đồng được xếp thứ 2 sau quận công là đủ biết rồi, dù cỏ quệt mông ư, sương bám đít ư, vừa hành sự vừa di chuyển ư, có khi lại giẫm phải chính sản phẩm ư... giờ chỉ bằng 1/ triệu lần ngồi toilet xịn, nhưng ngày xưa đấy là tự do, là sung sướng, là hạnh phúc, là mênh mang rộng mở... bởi nếu không sẽ phải chui vào cái gọi là... nhà cầu, mỗi nơi một cách gọi, nhà tiêu, nhà xí, sau này văn minh thì gọi là nhà vệ sinh dù nó... mất vệ sinh nhất. Cũng như thế, cái hành động đi ấy cũng rất nhiều cách gọi mà thống kê cho hết có khi làm được cả một chuyên luận.

          Thông thường nó là cái hố, bắc tấm ván, là sang, không thì đoạn tre, vừa ngồi vừa... nín thở, vì khúc tre nó xoay, hoặc chân mình... xoay, thì tòm xuống hố ngay.

Thứ Bảy, 5 tháng 12, 2020

NHƯNG LÃNG PHÍ (BẢN FULL KHÔNG CHE Ạ)

 


          Bộ nội vụ vừa có cuộc họp với các địa phương về đề án đưa 500 trí thức trẻ về địa phương tham gia phát triển nông thôn miền núi giai đoạn 2013- 2020.

          Và mới biết, đã 7 năm mà vẫn còn tới hơn 400 người trong số 500 này chưa bố trí được công việc vì không có biên chế.

Thứ Hai, 30 tháng 11, 2020

CHUYỆN MỐT MỘT THỜI

 

Bài hôm nay trên reatimes ạ, Link gốc đây 


Nhân thấy cái ảnh ông bạn phây Phan Chí Thắng khoe thời trẻ đầu có cái đường ngôi thẳng tắp, chói lòa, lại nhớ cái thời cấp 3 trường huyện ở Thanh Hóa của tụi tôi.

Tôi là dân thành phố sơ tán về nên hay được coi là đầu têu các món ăn chơi. Đầu tiên là... cái đầu. Tụi bạn cùng lớp thấy đầu tôi có ngôi mà của chúng cứ bờm xơm dựng ngược hết lên nên mới hỏi cách làm cho có ngôi. Tôi tận tình bày mấy việc, một là mỗi buổi sáng nhúng đầu vào chum nước rồi chải. Nhưng tóc cứ khô thì lại dựng. Thì hà hơi vào tay mà vuốt, tôi lại xui. Thế là thấy mấy đứa con trai đứa nào cũng suốt ngày vuốt vuốt sau khi khum bàn tay vào miệng hà cật lực đến phì cả nước bọt vào tay. Nhưng thằng Ân thì không thể được vì đầu nó 2 xoáy. Tôi bảo để tao, thế là một hôm tôi đè đầu nó ra, lấy kéo xén một đường làm ngôi. Nhưng xén vụng nên cái đường ấy vừa to vừa cong. Đầu nó thành cái luống khoai rất kỳ dị.

Thứ Sáu, 27 tháng 11, 2020

GÓC QUÊ GIỮA PHỐ

 


(Bài trên báo Nông nghiệp Việt Nam số đặc biệt chào mừng 75 năm thành lập báo)

          Tôi đang sống ở một nơi hết sức thú vị, ở cái lõi của khu bưng biền xưa, giờ được quy hoạch thành khu du lịch, cách Sài Gòn có... 50 cây số mà như lạc vào một thế giới khác.

          Đấy là khu du lịch "Một thoáng Việt Nam" ở Củ Chi. Thôi bỏ qua những chuyện về du lịch rất thú vị ở đây, như đi sâu vào văn hóa, loại văn hóa nhân bản, cổ truyền của dân tộc, vào lịch sử, truyền thống để khơi gợi lòng tự hào dân tộc, tinh thần yêu nước... mà vẫn hấp dẫn vân vân, chỉ nguyên chuyện nông nghiệp ở đây cũng đủ để mê mẩn.

Thứ Hai, 23 tháng 11, 2020

NHỮNG ÁM ẢNH CHỮ NGHĨA

 Vẫn là thứ 2, bài trên reatimes ạ

          Tôi có cái thú... đi.

          Hồi nhỏ thì đi bằng sách, bằng các chương trình phát thanh của đài Tiếng nói Việt Nam. Cũng phải... như thế nào thì hồi ấy nhà tôi có cái đài (Radio nhưng chả hiểu sao thời ấy cứ gọi là đài). Và nó là tất cả thế giới của tôi. Lớn lên thì cứ nhăm nhăm để đi, tới đâu lại mở toang tầm mắt tới đấy.

Thứ Hai, 16 tháng 11, 2020

KÝ ỨC CƠM TẤM

 


Theo như tôi nhớ bập bõm mẹ tôi nói khi còn nhỏ, thì cơm tấm là món của con nhà nghèo. Ngoài Bắc có nghề làm hàng xáo, không biết trong Nam gọi là gì. Là những người đi mua lúa về rồi làm thành gạo mang bán, ăn cái thừa cái thãi, chắc chỉ đủ sống, như trấu, cám, và tấm. Gạo nguyên thì mang bán lấy tiền tiếp tục đong lúa về làm. Các bạn trẻ bây giờ chưa chắc đã biết đủ công đoạn làm từ lúa ra gạo thủ công nó thế nào đâu. Nhớ có lần tôi đi giảng bài cho lớp hướng dẫn viên của cái đảo văn hóa dân gian Vinpearl Nam Hội An, nhân viên đa phần là con nông dân trong vùng, nhưng khi hỏi quy trình làm ra hạt gạo thì đa phần... lắc đầu. Bởi bây giờ chủ yếu lái máy ra đồng, lúa đang ràn rạt thế, máy đi tới đâu thành từng bao luôn. Rồi phơi xong thì lại máy xát, đổ lúa vào là ra gạo, gạo sạch tinh  luôn. Tôi là con cán bộ, ăn gạo phiếu, nhưng sơ tán về làng thấy bà con làm, rồi ngay ba mẹ tôi khi về hưu cũng trồng lúa ở cái mảnh ruộng con con trước sân, nên có biết. Trước hết là mua lúa. Người trường vốn thì mua từ hồi lúa còn non, khi chín thì chỉ có việc gặt rồi mang về đập, vò, phơi. Thật khô thì xay. Xay ù ù cả đêm. Hồi ấy tôi bé tí, cũng xin đứng vào lòng chị con dâu chủ nhà xay cùng, tay nắm phía trong giằng xay, tay chị ấy phía ngoài, nghe rõ mùi mồ hôi của chị ấy, cảm được hơi thở phập phồng căng nứt cái áo gụ của chị ấy, thi thoảng tóc chị ấy bay cả vào mặt thằng nhóc, và nó... không thơm như tóc bây giờ. Chả biết tại tôi hay tại chị ấy mà đầu tôi thi thoảng lại đụng vào ngực chị ấy. Thời ấy chị em chưa Triumph như bây giờ, mà tự may lấy bằng vải áo bộ đội, rồi còn chần ngang chần dọc cho nó thật dầy, và cứng hơn mo nang, nhọn hơn sừng dê mới nhú, nên áo cứ nhè chỗ ngực ấy mà rách trước...

Thứ Tư, 11 tháng 11, 2020

ĐI BỘ VÀ QUAN SÁT

 


          Hiện tôi đang sống ở 2 nơi, Sài Gòn và Pleiku. Sài Gòn thì ở trong khu du lịch "Một thoáng Việt Nam" ở Củ Chi, buổi sáng yên tĩnh, vắng vẻ, cây xanh như rừng. Chim, sóc, vịt trời... vừa kêu vừa chạy rất vui tai vui mắt. Đặc biệt có rất nhiều hoa, có hoa chỉ sắc có hoa chỉ hương, có hoa cả sắc cả hương, mà cái cây được gọi là Mộc cầm là ví dụ. Cây thân gỗ lá xanh mướt, nhưng hoa lại như dây leo và trắng muốt, đặc biệt là nó thơm hết sức quyến rũ. Cái mùi thơm vấn vít và gọi mời, không gắt không đậm, cũng không hờ hững không nhạt nhòa, nó cứ khiến người đi qua không nỡ bước, không nỡ quay đi, mà cứ phải loanh quanh lẩn quẩn để mà ngắm mà tận hưởng cái mùi hương tuyệt vời ấy. Sáng nào cũng thế, 5 giờ thì điện thoại reo, các thủ tục 20 phút thì giày đã ôm chân và đi.

Chủ Nhật, 8 tháng 11, 2020

TÂY NGUYÊN, MÙA NÀO THỨC NẤY...

 

 


          Hôm qua, tôi bảo cô cháu người Jrai đương làm ở khu du lịch Một thoáng Việt Nam ở Củ Chi cùng tôi: Cháu hái nắm lá sắn, tối nay mình làm món Tây Nguyên đãi các bạn. Nhớ năm nào đấy, tại nhà tôi ở Pleiku, tôi đãi các bạn văn từ Hà Nội vào, định nhõn món lá sắn. Vợ tôi vốn dĩ đàn bà hiếu khách, lẳng lặng làm thêm con gà và cân thịt bò. Kết quả, gà và bò còn nguyên, lá sắn đơm đĩa nào hết đĩa ấy.

Thứ Hai, 2 tháng 11, 2020

NHỮNG GIỌT NƯỚC MẮT SẺ CHIA

 


          Những ngày vừa qua, tình người của dân Việt Nam ta mới bộc lộ một cách rõ nhất.

          Nói lại xấu hổ, chứ hầu như ngày nào tôi cũng phải vài lần khóc, là khi vào đọc tin trên báo hoặc xem truyền hình.

          Mà những ngày này, hầu như ai cũng thế, suốt ngày dán mắt vào màn hình đọc báo xem tin.

Thứ Hai, 26 tháng 10, 2020

NHỚ CHUYỆN CHẠY LỤT THỜI CÒN BÉ...

 

Vẫn thứ 2, vẫn bài trên Reatimes ạ, Reablog ạ, ở đây ạ

          Thời tôi bé tí, nhà tôi theo cơ quan mẹ sơ tán về làng Phong Mục, xã Châu Lộc, Hậu Lộc, Thanh Hóa. Sau mẹ tôi về hưu thì làm nhà ở xã Triệu Lộc, bên cạnh xã Châu Lộc. Vấn đề là 2 xã này nằm sát con sông Mã, tên sông vinh dự có mặt trong các sông lớn của Việt Nam mà ai học địa lý phổ thông đều biết, chứ chả như cái Rào Trăng phải tới khi vụ lở đất kinh hoàng chết mấy chục người mọi người mới biết.