Thứ Tư, 7 tháng 9, 2022

NGÀNH Y, SAO THẾ?

 

          Nhà tôi có tới 3 người làm ngành y, là vợ, con gái và con rể, nên tôi thấu hiểu sự vất vả của các y bác sĩ và cán bộ ngành y từ chính những người thân trong gia đình.

          Vợ tôi là dân y tế dự phòng từ khi ra trường tới lúc về hưu, và chính tôi, người ngoài ngành y nhưng từ lâu đã thấy được sự bất cập, sự “một chân” của ngành y một thời. Nó không chỉ là của ngành y, mà cả từ ý thức người dân, là chỉ khi nào đau ốm mới vào bệnh viện điều trị, và luôn muốn được bác sĩ “điều trị liều cao” để mau khỏi bệnh. Một chân tức là chỉ chân điều trị được quan tâm, chú trọng, chân y tế dự phòng bị coi nhẹ.

          Đại dịch Covid vừa rồi khiến cả xã hội, chứ chả cứ ngành y, bừng tỉnh.

          Và hàng loạt vấn đề của ngành y được phát lộ.

          Những vấn đề của ngành y lâu nay đã biết nhưng bị “coi như đã biết”, giờ được xới ra, mới rợi.

          Để một PGS TS bác sĩ giám đốc một bệnh viện ở thành phố Hồ Chí Minh phải vừa khóc vừa phát biểu. Tôi đọc cái tin này mà cũng rưng rưng. Phải dồn nén, phải cam chịu, phải oan ức, khổ sở vất vả tới như thế nào thì mới khiến một bác sĩ dày dạn như thế cầm lòng không đậu khi phát biểu trước hội trường đông người như thế.

          Bí thư thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh đã làm một việc khá ấm lòng giới thầy thuốc thành phố, là tổ chức gặp mặt, lắng nghe họ. Không phải nghe báo cáo như lâu nay với những con số, những thành tích, những thuận lợi khó khăn chung chung, mà tâm tình thẳng thắn những gì lâu nay gây cản trở, đình trệ, những gì lâu nay thấy nó rõ ràng rất vô lý, nhưng vô lý lâu tới mức lại coi như là nó... có lý.

          “Dân không khoẻ, bác sĩ lo. Bác sĩ không khoẻ ai lo? Đó là câu hỏi day dứt trong chúng tôi kể từ khi dịch đến giờ”. Câu này bí thư thành ủy Nguyễn Văn Nên nói trong nỗi day dứt khi rất nhiều tổn thất đã đến với ngành y trong 2 năm đại dịch, và cả từ những dồn nén trước đó.

Tại cuộc gặp này, không ít nước mắt của người ngành y đã rơi khi có dịp bộc bạch chia sẻ. Áp lực về công việc quá tải, về thu nhập, về tâm lý. Cũng tại cuộc gặp này, những người tham dự thêm 1 lần nghe lại những con số nhức nhối về số người mất trong đại dịch, số người xin  nghỉ, xin chuyển công tác, dù là họ vẫn luôn luôn xác định mình hành nghề cứu người. Nhưng ai lo cho “sức khỏe” bác sĩ, một câu hỏi ngược rất chí lý chí tình khi lâu nay chúng ta mặc nhiên nghĩ họ chỉ có trách nhiệm và nghĩa vụ phải phục vụ người bệnh, phục vụ nhân dân.

Thì chỉ trong thời gian rất ngắn, tới 2 vụ bác sĩ bệnh viện nhân dân Gia Định bị tấn công là một trong những nhức nhối của xã hội. Vụ trước chưa điều tra xong, vụ sau đã xảy ra, tới mức một số người hỏi nhau, hay bọn côn đồ ấy nhờn thuốc, hay vì chúng thấy các sự việc được xử lý chưa nghiêm. Hẳn chúng ta vẫn chưa quên, năm nào đấy ở tỉnh nọ, một lãnh đạo phường lớn ở thành phố thủ phủ tỉnh cũng xông vào bệnh viện vác ghế định... ngồi bác sĩ. Bởi camera ghi rất rõ hành động của anh cán bộ cao to này cầm ghế xông vào, nhưng trong giải trình anh này lại bảo là lấy ghế để... ngồi. Đang yên đang lành xông vào nơi cấp cứu lấy ghế... ngồi mà rồi cũng “ngồi” được, tức là những người có trách nhiệm xử lý đã công nhận anh này lấy ghế để ngồi thật, thì quả là, vô lý lâu quá nó thành có lý.

Cái không khỏe của ngành y ngày càng lộ rõ, từ lương và thu nhập thấp (trừ một số bác sĩ có phòng mạch riêng), sự đãi ngộ của nhà nước và xã hội tới sự đánh giá vai trò của y tế trong việc phòng và chữa bệnh cho xã hội. Giờ lại đang thêm một việc khá nan giải là các bệnh viện thiếu thuốc do họ không dám đấu thầu, không dám mua sau một loạt vụ án đấu thầu thuốc đã xảy ra. Tức là thiếu hẳn một cơ chế để các bệnh viện được tự chủ trong điều kiện cho phép. Chỉ một ví dụ nhỏ, một bác sĩ nói với tôi: Không thể đấu thầu rẻ nhất mà lại có thể có thuốc tốt nhất. Bởi thế nên, khi hữu sự, đa phần các gia đình có điều kiện đều đưa người nhà mình ra nước ngoài chữa bệnh, trong khi thực sự thì, trình độ một số bác sĩ trong nước rất cao, chả thua kém nước ngoài. Và một số nữa thì gửi mua thuốc ở nước ngoài mang về dùng.

Những con sâu vừa qua đã làm rầu nồi canh, nhưng không phải vì thế mà coi cả nồi canh là sâu. Nhưng để họ làm việc hết mình, toàn tâm toàn ý cứu chữa người bệnh, thì rõ ràng, cần những sự thấu hiểu và chia sẻ ấy thành những chính sách cụ thể, làm sao để họ không phải “múa tay trong bị” khi cứu chữa, và không vừa cứu người vừa... né người khi bị vô cớ tấn công từ phía người nhà bệnh nhân.

Với vụ tấn công bác sĩ đang cấp cứu bệnh nhân ở phòng cấp cứu của bệnh viện nhân dân Gia Định vừa rồi, tôi cho rằng, người tấn công bác sĩ đã phạm tội giết người, thậm chí giết nhiều người, bởi khi ấy bác sĩ đang phải từng phút, thậm chí từng giây, giành giật sự sống cho bệnh nhân... thế mà anh tấn công bác sĩ khiến việc cứu chữa gián đoạn rất lâu, nó bỏ qua thời gian vàng để cứu người... Lúc này thời gian chính là vàng, là sinh mệnh những người đang được bác sĩ cấp cứu...

Hôm qua ngồi với 1 anh bạn là bác sĩ, ảnh kể, có hôm cấp cứu bệnh nhân té xe do say rượu, ảnh lúi húi khâu vết thương mà mấy bạn của anh tai nạn, nồng nặc mùi rượu, cứ đứng la hét, có anh còn tuyên bố: Bạn tao mà á một tiếng là mày ăn một nhát dao. Nên vừa khâu vừa... né huhu...



 

                                                           

 

 

3 nhận xét:

bsthang nói...

Ngành Y là một ngành quá tải và quá khổ. Giờ đây, những con kẻ say rượu đầy thú tính còn đe dọa thế, chúng tôi biết làm sao được nữa. Trách gì, một ngày ông Tăng Chí Thượng ký 5 quyết định thôi việc cho dân Y xin nghỉ việc

Văn Công Hùng nói...

@BSthang: chia sẻ với bác sĩ ạ. Và bài này như một cách đánh động ạ.

wojizgwrml nói...

Whether you’re a beginner or a seasoned participant, you’ll discover the desk game motion you’re in search of at Hollywood. Harrah’s pioneered the now trade normal 우리카지노 Total Rewards participant monitoring system, first with a punchcard program introduced in 1985, then with a digital program and magnetic playing cards in the Nineteen Nineties. Slots have been easy to track, and stood at the very heart of the program. The system grew even more subtle under the auspices of former CEO Gary Loveman. Loveman arrived at Harrah’s contemporary from educating at Harvard Business School, and he brought a methodical business savvy to an trade that, in many ways, had spent decades winging it.